Pracodawco – wyślij swoich pracowników do szkoły!

Pracownik może podnosić kwalifikacje na podstawie skierowania od pracodawcy lub bez niego w formie szkolnej (szkoły podstawowe, szkoły ponadpodstawowe, szkoły wyższe) oraz pozaszkolnej (studia podyplomowe, kursy, seminaria, staże specjalistyczne, praktyki zawodowe). W przypadku skierowania pracownika na dokształcanie pracodawca ma obowiązek zapewnić mu szerszy zakres świadczeń, niż pracownikowi, który podejmuje naukę bez skierowania. Jeżeli pracodawca zdecyduje się skierować pracownika na dokształcanie - zarówno w formach szkolnych, jak i pozaszkolnych - musi zawrzeć z nim umowę określającą wzajemne prawa i obowiązki. Może z tego zrezygnować, gdy kierując pracownika na szkolenie nie zobowiązuje go do przepracowania określonego czasu w swoim zakładzie pracy po ukończeniu nauki.

Jeśli pracownik będzie podnosił swoje kwalifikacje w formie szkolnej, pracodawca musi udzielić mu urlopu szkoleniowego i zwolnienia z części dnia pracy - płatnych według zasad dotyczących wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Wymiar urlopu szkoleniowego w takim przypadku wynosi 21 dni roboczych rocznie - jeżeli są to studia wieczorowe lub 28 dni roboczych rocznie - jeżeli są to studia zaoczne. W ostatnim roku studiów pracownikowi przysługuje dodatkowo 21 dni roboczych urlopu szkoleniowego na przygotowanie pracy magisterskiej (dyplomowej) oraz jej obrony. Pracownikowi skierowanemu do szkoły wieczorowej przysługuje natomiast zwolnienie z części dnia pracy nieprzekraczające 5 godzin tygodniowo - jeżeli czas pracy nie pozwala na punktualne przybycie na zajęcia.

Urlop szkoleniowy lub zwolnienie z części dnia pracy dla pracownika uczącego się w systemie mieszanym wynosi w części przewidzianej na kształcenie w systemie dziennym - na czas trwania obowiązkowych zajęć a w części przewidzianej na kształcenie w systemie wieczorowym i zaocznym - w wymiarze proporcjonalnym do czasu trwania nauki.

Urlop szkoleniowy i zwolnienie z części dnia pracy dla pracowników skierowanych na doszkalanie są obligatoryjne. Jeśli pracodawca kieruje pracownika na dokształcanie w formach szkolnych ma obowiązek udzielić mu urlopu szkoleniowego i zwolnienia z części dnia pracy w wymiarze określonym w przepisach. W przypadku, gdy w danym roku szkolnym (akademickim), pracownik nie wykorzystał urlopu szkoleniowego za ten rok, nie ma prawa do tego urlopu w następnym roku szkolnym (akademickim). Nie przechodzi on na lata następne i nie zwiększa wymiaru urlopu w roku następnym.

W przypadku form pozaszkolnych, przepisy wyznaczają jedynie górne granice urlopu szkoleniowego. Wymiar tego urlopu może wynosić do 28 dni roboczych na udział w obowiązkowych zajęciach w ciągu całego okresu trwania nauki na studiach podyplomowych zaocznych. Do 6 dni roboczych przysługuje w zależności od czasu trwania szkolenia i egzaminów - przeznaczonych na przygotowanie się i przystąpienie do egzaminów końcowych, przysługujący pracownikom skierowanym na: wieczorowe i zaoczne studia podyplomowe, kursy wieczorowe i zaoczne oraz seminaria, samokształcenie kierowane, staże zawodowe lub specjalizacyjne odbywane między innymi przez nauczycieli akademickich i pracowników naukowych świadczących usługi w zakresie podstawowej działalności służby zdrowia. Do 2 dni roboczych w miesiącu jest przeznaczonych na udział w obowiązkowych konsultacjach, jeżeli pracownik skierowany został na kurs zaoczny a do 3 dni roboczych w całym okresie samokształcenia na udział w konsultacjach pracownika odbywającego samokształcenie kierowane. Pracownikowi skierowanemu na wieczorowe studia podyplomowe oraz na kursy i seminaria, (czyli w formach pozaszkolnych) przysługuje zwolnienie z części dnia pracy nieprzekraczające 5 godzin tygodniowo, jeżeli czas pracy nie pozwala na punktualne przybycie na zajęcia. Warto pamiętać, że w przypadku form pozaszkolnych strony mogą całkowicie zrezygnować z urlopu szkoleniowego oraz zwolnienia.

Oprócz urlopu i zwolnienia z części dnia pracy - można przyznać dodatkowe świadczenia. Oprócz świadczeń obowiązkowych (tj.: urlop szkoleniowy oraz zwolnienia z części dnia) pracodawcy często decydują się na przyznanie pracownikowi podnoszącemu swoje kwalifikacje świadczeń dodatkowych. Pracownikowi skierowanemu na naukę w formach szkolnych można dodatkowo: zwrócić koszty przejazdu, zakwaterowania i wyżywienia na zasadach obowiązujących przy podróżach służbowych na obszarze kraju, o ile nauka odbywa się w innej miejscowości niż miejsce zamieszkania i pracy pracownika, pokryć koszty podręczników i innych materiałów szkoleniowych, pokryć opłaty za naukę pobierane przez szkołę i udzielić dodatkowego urlopu na konsultacje z wykładowcą. Można też udzielić dodatkowego urlopu szkoleniowego. Natomiast pracownikowi skierowanemu na naukę w formach pozaszkolnych przysługuje - o ile umowa nie stanowi inaczej - zwrot kosztów uczestnictwa, w tym zakwaterowania, wyżywienia i przejazdu.

Pracownik, który nie podejmie nauki na którą skierował go pracodawca lub przerwie ją bez uzasadnionych przyczyn, jest zobowiązani na wniosek pracodawcy do zwrotu kosztów otrzymanych świadczeń w części lub całości (np. kwoty opłaconego czesnego). Pracodawca, który skierował pracownika na dokształcanie i poniósł koszty jego nauki ma prawo wymagać od pracownika odpracowania określonego w umowie okresu (nie dłuższego jednak niż 3 lata). Jeżeli przed upływem tego okresu pracownik sam wypowie umowę lub pracodawca zwolni go dyscyplinarnie - można wymagać zwrotu kosztów dokształcania, w wysokości proporcjonalnej do czasu pracy po ukończeniu nauki lub w czasie nauki.

Nie zawsze istnieje możliwość obciążenia pracownika kosztami nauki, gdy nie przepracował wymaganego okresu. Pracownik nie ma obowiązku zwrotu kosztów, mimo rozwiązania stosunku pracy przed upływem okresu wskazanego w umowie, jeżeli zostało ono spowodowane:

szkodliwym wpływem wykonywanej pracy na jego zdrowie, stwierdzonym orzeczeniem lekarskim, gdy pracodawca nie przeniósł go do innej - odpowiedniej ze względu na stan zdrowia i kwalifikacji zawodowych - pracy w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim,
brakiem możliwości dalszego zatrudnienia ze względu na inwalidztwo lub utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy,
przeprowadzeniem się pracownika do innej miejscowości w związku ze zmianą miejsca zatrudnienia małżonka,
przeprowadzeniem się pracownika do innej miejscowości ze względu na zawarcie małżeństwa z osobą zamieszkałą w tej miejscowości.

Poniżej redaktorzy Portalu kadrowego przedstawiają, jak prawidłowo zawrzeć umowę z pracownikiem skierowanym na dokształcanie.

Przykład:
Umowa w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracownika ze skierowaniem

zawarta 9 lipca 2008 r. w Bydgoszczy pomiędzy Alfa Spółka z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy przy ul. Gdańskiej 33, numer NIP 523-78-19-04, wpisaną do KRS pod numerem 0000076421 zwanym dalej „Pracodawcą”, reprezentowanym przez Annę Cieślak – Prezesa Zarządu a Panią Marianną Starościńską, zamieszkałą w Bydgoszczy, przy ul. Fordońskiej 443/24, zwaną dalej „Pracownikiem”.

§ 1. Pracodawca zobowiązuje się:

1. Skierować pracownika na studia podyplomowe „Prawo pracy” organizowane przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu w roku akademickim 2008/2009, prowadzone systemem zaocznym.
2. Uiścić opłatę w wysokości 5.700 zł określoną przez organizatora studiów.

3. Udzielić pracownikowi przez okres 9 miesięcy (od 1 października 2008 r. do 30 czerwca 2009 r.) następujących ulg i świadczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 17 października 1993 r. w sprawach zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz.U. nr 103, poz. 472 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem:
a) płatnego urlopu szkoleniowego w wymiarze 6 dni roboczych na udział w obowiązkowych zajęciach i egzaminach zgodnie z harmonogramem ustalonym przez organizatora szkolenia,

b) zwrotu kosztów dojazdu na zajęcia,

c) zwolnienia z części dnia pracy w piątki, jeżeli będzie to konieczne ze względu na plan zajęć.

§ 2. Pracownik zobowiązuje się:

1. Wykonywać obowiązki związane z podnoszeniem kwalifikacji określone przez prowadzących szkolenia.

2. W razie nierozpoczęcia szkolenia/ dokształcania / doskonalenia^* zwrócić opłatę uiszczoną przez zakład pracy w wysokości 5.700 zł.

3. W przypadku przerwania szkolenia/ dokształcania/ doskonalenia^* z własnej winy zwrócić koszty poniesione

przez Pracodawcę w związku z realizacją niniejszej umowy.

§ 3. 1. Jeżeli Pracownik, po otrzymaniu od Pracodawcy świadczenia, o którym mowa w § 1 ust. 2 niniejszej umowy, w trakcie nauki oraz po jej ukończeniu w terminie 3 lat:

a) rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem,

b) z którym Pracodawca rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z jego winy jest obowiązany do zwrotu kosztów poniesionych przez Pracodawcę na jego naukę w wysokości proporcjonalnej do czasu pracy po ukończeniu nauki lub czasu pracy w czasie nauki.

2. Pracownik nie ma obowiązku zwrotu kosztów, o których mowa w § 1 ust. 2, mimo rozwiązania stosunku pracy, jeżeli zostało ono spowodowane przyczynami wymienionymi w § 6 ust. 4 rozporządzenia.

§ 4. Wszelkie zmiany i uzupełnienia umowy wymagają zachowania formy pisemnej pod rygorem ich nieważności.

§ 5. W sprawach nieuregulowanych w umowie będą miały zastosowanie przepisy rozporządzenia MEN z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz. U. z 1993 r. Nr 103, poz. 472 ze zm.) oraz przepisy Kodeksu pracy i Kodeksu cywilnego.

§ 6. Umowa została sporządzona w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach po jednym dla każdej ze stron.

Pracodawca: Anna Cieślak

Pracownik: Marianna Starościńska

* zapisy, które można, ale nie trzeba umieścić w umowie

Podstawa prawna

· § 4, § 6, § 7, § 9, § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz.U. z 1993 r. nr 103, poz. 472, ze zm.).

Źródło: Portal kadrowy, www.portalkadrowy.pl