Firmy realizujące zamówienia, przy ich wykonywaniu mogą napotykać na dodatkowe przeszkody, które muszą pokonać, aby praca mogła być kontynuowana. Co zrobić, gdy w trakcie realizacji zamówienia wystąpiła nieprzewidziana potrzeba wykonania dodatkowych prac?
Przyjrzyjmy się następującej sytuacji:
Firma udzieliła zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego na roboty budowlane - wykonanie wentylacji mechanicznej w kuchni. Kryterium oceny ofert była cena - 100%. W trakcie realizacji robót okazało się, że niezbędne jest wykonanie nowej instalacji gazowej. To wiązało się z koniecznością wystąpienia o pozwolenie do architektury oraz całą procedurą z gazownią. Z tych przyczyn wykonawca nie mógł wykonać zamówienia w terminie. Czy można nie naliczać mu kar umownych? Czy możliwe jest uzasadnienie, że nie można było tego przewidzieć i spisać aneks do umowy z nowym terminem wykonania? Załóżmy, że umowa zawarta z wykonawcą przewiduje zawarcie aneksu w przypadku przerw w pracy z winy zamawiającego lub działania sił wyższych - co powinno się zrobić w takiej sytuacji?
W powyższym przypadku nie pozostaje nic innego, jak tylko udzielić odrębnego zamówienia na wykonanie takiej instalacji. Można także rozważyć możliwość udzielenia zamówienia dodatkowego dotychczasowemu wykonawcy, o ile spełnione są przesłanki zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki wskazane w art. 67 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp tj.:
- wartość zamówień dodatkowych nie przekracza łącznie 50% wartości realizowanego zamówienia,
- zamówienie dodatkowe jest niezbędne do prawidłowego wykonania zamówienia podstawowego,
- wykonanie zamówienia dodatkowego stało się konieczne na skutek sytuacji niemożliwej wcześniej do przewidzenia oraz
- jeżeli z przyczyn technicznych lub gospodarczych oddzielenie zamówienia dodatkowego od zamówienia podstawowego wymagałoby poniesienia niewspółmiernie wysokich kosztów bądź też wykonanie zamówienia podstawowego jest uzależnione od wykonania zamówienia dodatkowego.
Jeżeli wskutek udzielenia zamówienia dodatkowego termin realizacji zamówienia podstawowego przesunie się, należy także uwzględnić tę okoliczność, wprowadzając stosowną zmianę do umowy podstawowej.
Zmieniając umowę, należy koniecznie pamiętać o obowiązujących ograniczeniach. Jednocześnie trzeba mieć na uwadze, że wprowadzając jakąkolwiek zmianę do umowy o zamówienie publiczne niezbędne jest uwzględnienie treści art. 144 ustawy Pzp. Stanowi on, że zmiany do kontraktu można wprowadzić tylko wówczas, gdy jest to konieczne i wynika z okoliczności, których nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy bądź, gdy zmiany te są korzystne dla zamawiającego.
Brak możliwości przewidzenia okoliczności skutkujących koniecznością dokonania zmian w kontrakcie musi mieć charakter obiektywny. Jeśli więc możliwe było to do przewidzenia, zmiana postanowień umowy będzie niedopuszczalna, chyba że zmiany są dla zamawiającego korzystne.
W umowie można zastrzec, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy czyli kary umownej (zgodnie z art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego). Jeśli więc w umowie takie postanowienie się znalazło i wykonawca jest zobowiązany do zapłaty kary umownej w określonych w kontrakcie okolicznościach, trzeba ją wyegzekwować, chyba że w tym zakresie zostaną wprowadzone zmiany do umowy zgodnie z art. 144 ustawy Pzp (opisanym powyżej).
Źródło: Zamówienie publiczne od A do Z,
www.zamowieniapubliczneodadoz.pl