Zgodnie z poprawkami zaproponowanymi w nowelizacji ustawy o VAT, termin zwrotu podatku naliczonego zostanie skrócony ze 180 do 60 dni. Zostanie wprowadzona możliwość obniżenia przez podatnika kwoty podatku należnego w ciągu całego roku podatkowego. Planowane jest także zniesienie 30-proc. sankcji, a dotychczasowa kaucja gwarancyjna zastąpiona ma zostać przez nowy system zabezpieczeń. Te i wiele innych zaproponowanych zmian uznać można za udaną próbę nadania obowiązującym przepisom twarzy, która podatnikom wyda się zdecydowanie bardziej ludzka.
Krótszy termin zwrotu VAT naliczonego
Pierwszą z zaproponowanych poprawek jest projekt skrócenia podstawowego terminu zwrotu VAT naliczonego. Dotychczas wynosił on 180 dni. Po wejściu w życie nowelizacji ma on natomiast wynosić zaledwie 60 dni. Eksperci są zgodni - uważają oni, iż taka decyzja zdecydowanie ułatwi i usprawni funkcjonowanie wielu firm.
- Trzeba jednak pamiętać, że nadal w terminie półrocznym będą otrzymywać zwrot VAT firmy działające krócej niż rok, jeśli nie złożą zabezpieczenia majątkowego – zaznacza jednak Janina Fornalik, doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy.
Należy również podkreślić, iż zawarte w nowelizacji poprawki dotyczą jedynie okresu, po 1 grudnia 2008. Do rozliczenia za okresy poprzedzające moment wejścia ustawy w życie, obowiązywać będą przepisy w brzmieniu dotychczasowym.
Termin odliczenia VAT naliczonego
Kolejną zmianą w zakresie odliczania podatku naliczonego jest wydłużenie terminu na dokonanie odliczenia podatku naliczonego wynikającego z otrzymanych faktur lub dokumentów celnych.
Eksperci uważają, iż wydłużenie tego terminu - z obowiązujących obecnie 2 miesięcy do dowolnego miesiąca następującego po miesiącu otrzymania faktury - określić można jako jednoznacznie korzystne rozwiązanie. Zaznaczają oni jednak, że należy pamiętać, iż termin ten upływa wraz z ostatnim miesiącem roku kalendarzowego.
- Zasadniczo podatnicy w ciągu roku nie będą musieli korygować deklaracji, aby odliczyć VAT. Brzmienie nowego przepisu pozostawia jednak istotne wątpliwości w sytuacji faktur otrzymanych w grudniu – komentuje Janina Fornalik.
Likwidacja kaucji
Dodatkową zmianą, którą zakłada przedstawiona nowelizacja, jest rezygnacja z obowiązującej podatników rozpoczynających działalność w handlu wewnątrzwspólnotowym kaucji gwarancyjnej, która do tej pory wynosiła 250 tys. zł. Zamiast tego, rząd zaproponował stworzenie nowego systemu zabezpieczeń, który ma być ponoć mniej restrykcyjny od tego, który obowiązuje obecnie.
- Zmiana sztywnej kwoty kaucji na zabezpieczenie proporcjonalne do wartości zwrotu podatku jest korzystnym rozwiązaniem dla małych przedsiębiorców. Natomiast przy dużych podmiotach, gdzie zaraz po rozpoczęciu działalności kwota zwrotu może przekraczać dotychczasową wartość kaucji, proponowane rozwiązanie zwiększa kwotę, a tym samym koszty ustanowionego zabezpieczenia - wskazuje doktor Krzysztof Biernacki, z firmy Rödl i Partner we Wrocławiu.
Zniesienie sankcji VAT
Zgodnie z mającymi wejść w życie przepisami, od grudnia zniesiona zostanie również sankcja VAT.
Jeden z doradców podatkowych w kancelarii podatkowej Ożóg i Wspólnicy, Andrzej Nikończyk, uważa, że zmiana ta uznana powinna zostać za jednoznacznie pozytywną.
- To bardzo dobra informacja dla przedsiębiorców, gdyż konieczność zapłaty 30-proc. sankcji nawet w przypadku drobnych błędów była bardzo dokuczliwa – komentuje.
Zwraca on również uwagę na fakt, iż pomimo tego, że sankcja zostanie zniesiona od 1 grudnia, będzie ona obowiązywała nadal w przypadku postępowań wszczętych przed wejściem w życie przedstawionej nowelizacji.
- Budzi to wątpliwości, gdyż w orzecznictwie (szczególnie dotyczącym ustalania sankcji po 1 maja 2004 r. za okresy rozliczeniowe sprzed akcesji) można spotkać stanowiska, zgodnie z którymi możliwość nałożenia sankcji nie powinna być zależna od momentu wszczęcia postępowania podatkowego. Ustawodawca wydaje się mieć jednak inne zdanie - mówi Andrzej Nikończyk.