Spółka została uregulowana przede wszystkim w przepisach art. 86-101 k.s.h., stosuje się do niej także przepisy ogólne o spółkach osobowych (art. 8 – 10¹ k.s.h.), a także w sprawach nieuregulowanych w przepisach art. 86-101 k.s.h., stosuje się do niej odpowiednio przepisy o spółce jawnej, z zastrzeżeniem, o ile ww. przepisy nie stanowią inaczej. Dotyczy to w szczególności takich kwestii, jak: zawieranie umowy spółki z przedsiębiorcą jednoosobowym, który wnosi do spółki swoje przedsiębiorstwo; obowiązku powstrzymania się od działalności konkurencyjnej; czy też zawarcia przez partnera innej umowy spółki lub przeniesienia na osobę trzecią niektórych praw z tytułu uczestnictwa w spółce.
 

Spółka partnerska przeznaczona jest do wykonywania przez jej wspólników (zwanych partnerami) wolnego zawodu. Z powyższego wynika, iż wspólnikami w spółce partnerskiej mogą być tylko osoby fizyczne i to tylko takiej, które wykonują jeden z wolnych zawodów wskazanych w art. 88 k.s.h., bądź w ustawie odrębnej. Jest to jedyny typ spółki handlowej wprowadzający tak znaczne obostrzenia w doborze wspólników.

 

Partnerami w spółce partnerskiej mogą być m.in. osoby uprawnione do wykonywania następujących zawodów: adwokata, aptekarza, architekta, inżyniera budownictwa, biegłego rewidenta, brokera ubezpieczeniowego, doradcy podatkowego, maklera papierów wartościowych, doradcy inwestycyjnego, księgowego, lekarza, lekarza dentysty, lekarza weterynarii, notariusza, pielęgniarki, położnej, radcy prawnego, rzecznika patentowego, rzeczoznawcy majątkowego i tłumacza przysięgłego.

Geneza spółki partnerskiej, jako spółki przeznaczonej wyłącznie do wykonywania wolnego zawodu, przejawia się ponadto w takich regulacjach, jak: określenie, iż utrata przez wszystkich partnerów prawa do wykonywania wolnego zawodu powoduje rozwiązanie spółki oraz iż w przypadku śmierci jednego z partnerów, jego spadkobierca może wstąpić do spółki tylko, jeżeli tak postanowiono w umowie oraz spadkobierca wykonuje jeden z wolnych zawodów, dla których przewidziano możliwość zawiązywania spółek partnerskich.

Omawiana spółka posiada zdolność prawną, zdolność do czynności prawnych oraz zdolność sądową, spółka może zatem we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana (więcej na temat podmiotowości prawnej spółek osobowych zob. artykuły: Spółki w prawie polskim oraz Zakładamy spółkę jawną).

Kolejną cechą charakterystyczną spółki partnerskiej jest możliwość powołania przez partnerów zarządu. W takim przypadku do zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o spółce z o.o. (art. 201-211 oraz art. 293-300 k.s.h.). Odmiennie niż w spółce jawnej kształtuje się również odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki. Możliwe jest jednakże ukształtowanie odpowiedzialności partnerów na takich samych zasadach, jak wspólników spółki jawnej.

 

II. Zawiązanie i rejestracja spółki

 

Do powstania spółki partnerskiej niezbędne jest zawarcie umowy spółki oraz złożenie wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Spółka powstaje z chwilą wpisu do rejestru.

            Umowa spółki powinna zostać sporządzona w formie aktu notarialnego, co oznacza, iż zawarcie takiej umowy w innej formie pisemnej, bądź w formie ustnej jest nieważne i nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Umowa powinna zawierać takie składniki, jak:

1)      określenie wolnego zawodu wykonywanego przez partnerów w ramach spółki,

2)      przedmiot działalności spółki,

3)      nazwiska i imiona partnerów, którzy ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki, w przypadku przewidzianym w art. 95 § 2 k.s.h.,

4)      w przypadku gdy spółkę reprezentują tylko niektórzy partnerzy, nazwiska i imiona tych partnerów,

5)      firmę i siedzibę spółki,

6)      czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony,

7)      określenie wkładów wnoszonych przez każdego partnera i ich wartość.

 

Niektóre elementy obligatoryjne umowy spółki partnerskiej pokrywają się z elementami umowy spółki jawnej, dlatego też w niniejszym artykule omówione zostaną jedynie składniki dodatkowe oraz te, które posiadają odmienną regulację. Elementy wspólne dla umów obu typów spółek omówione zostały w artykule Zakładamy spółkę jawną.

 

Firma

 

Firma spółki partnerskiej powinna zawierać nazwisko co najmniej jednego partnera, dodatkowe oznaczenie "i partner" bądź "i partnerzy" albo "spółka partnerska" oraz określenie wolnego zawodu wykonywanego w spółce. Dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu "sp.p.". Firma spółki może zatem przybrać postać:
 

-        J. Kowalski, J. Kowalska, i Partnerzy Architekci,

-        Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych J. Kowalski, J. Kowalska, i Partnerzy.

 

-        „J. Kowalski, J. Kowalska, i Partnerzy Architekci” Spółka z o.o.,

-        Kowalki i Partnerzy Spółka jawna.
 

 

Odpowiedzialność partnerów

 

Jak była już o tym mowa wyżej, w spółce partnerskiej możliwe jest ukształtowanie odpowiedzialności partnerów w dwojaki sposób. Zasadą jest, iż partner nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki:

-        powstałe w związku z wykonywaniem przez pozostałych partnerów wolnego zawodu w spółce,

-        za zobowiązania spółki będące następstwem działań lub zaniechań osób zatrudnionych przez spółkę na podstawie umowy o pracę lub innego stosunku prawnego, które podlegały kierownictwu innego partnera przy świadczeniu usług związanych z przedmiotem działalności spółki.

W pozostałym zakresie zaś partnerzy odpowiadają na tych samych zasadach, co wspólnicy spółki jawnej. Ich odpowiedzialność jest zatem solidarna i subsydiarna. Ten rodzaj odpowiedzialności dotyczy zobowiązań nie związanych z wykonywaniem wolnego zawodu, np. opłat z tytułu wynajmu pomieszczeń, opłat za media, za usługi wykonywane na rzecz spółki przez podmioty trzecie, itp.

        
Umowa spółki może wszakże przewidywać, że jeden albo większa liczba partnerów godzą się na ponoszenie odpowiedzialności tak jak wspólnik spółki jawnej, tj. solidarną i subsydiarną odpowiedzialność za wszelkie zobowiązania spółki partnerskiej. Partnerzy odpowiadający na tych zasadach muszą zostać wymienieni w umowie spółki.

 

III. Zarząd

 

Również sposób zarządu w spółce partnerskiej może zostać ukształtowany w dwojaki sposób. Zarząd może zostać powierzony wszystkim, bądź niektórym partnerom, albo też wybieralnemu organowi spółki.

W pierwszym wypadku każdy partner ma prawo reprezentować spółkę samodzielnie, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Umowa może stanowić, iż prawo to przysługuje jedynie określonym partnerom. Ponadto partner posiadający prawo reprezentowania spółki może zostać go pozbawiony. Pozbawienie partnera prawa reprezentowania spółki może nastąpić tylko z ważnych powodów uchwałą powziętą większością trzech czwartych głosów w obecności co najmniej dwóch trzecich ogólnej liczby partnerów. Umowa spółki może wszakże przewidywać surowsze wymogi powzięcia uchwały, np. jednomyślność partnerów. Uchwała pozbawiająca partnera prawa reprezentacji spółki wywołuje skutek od chwili odzwierciedlenia tego faktu w rejestrze.

 

IV. Rejestracja spółki

 

Rejestracji spółki w rejestrze przedsiębiorców dokonuje się poprzez złożenie wniosku na urzędowych formularzach KRS. Do rejestracji spółki jawnej niezbędne jest użycie następujących formularzy:

-        KRS-W1 - Wniosek o rejestrację podmiotu w rejestrze przedsiębiorców - spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa. We wniosku tym wpisuje się podstawowe dane dotyczące spółki takie jak: firma, siedziba, adres, czas trwania spółki;

-        KRS-WD - Partnerzy - załącznik do wniosku o rejestrację podmiotu w rejestrze przedsiębiorców;

-        KRS-WK - Organy podmiotu / wspólnicy uprawnieni do reprezentowania spółki, w zależności od rodzaju wybranego sposobu zarządu w spółce, należy wypełnić pola formularza przewidziane bądź dla „organu uprawnionego do reprezentacji podmiotu”, bądź „wspólników uprawnionych do reprezentacji spółki”;

-        KRS-WM - Przedmiot działalności. Przedmiot działalności wpisuje się zarówno w formie opisowej, jak i w postaci odpowiedniego kodu PKD;

-        KRS-WL - Prokurenci, pełnomocnicy spółdzielni, przedsiębiorstwa państwowego, jednostki badawczo-rozwojowej. Formularz ten służy do rejestracji prokurenta spółki, jeżeli został powołany.

Do zgłoszenia należy dołączyć złożone wobec sądu albo poświadczone notarialnie wzory podpisów osób uprawnionych do reprezentowania spółki, bądź członków jej zarządu, a także prokurenta – jeśli został powołany. Członkowie zarządu składają również oświadczenie potwierdzające spełnienie przez nich przesłanek, o których mowa w art. 18 k.s.h.
 

Do wniosku o wpis spółki do rejestru należy ponadto dołączyć:

-        umowę spółki,

-        listę wspólników ze wskazaniem ich adresów,

-        dowód uiszczenia opłaty sądowej (750 zł),

-        dowód uiszczenia opłaty za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (500 zł).

Spółka partnerska powstaje z chwilą wpisania jej do rejestru przedsiębiorstw Krajowego Rejestru Sądowego.

 

V. Utrata uprawnień do wykonywania wolnego zawodu

 

Spółka partnerska przewidziana została do wykonywania działalności gospodarczej przez osoby wykonujące wolny zawód. Z tego tez względu niezbędne było uregulowanie sytuacji, w których partner, bądź partnerzy tracą uprawnienia do wykonywania wolnego zawodu. Na tym gruncie można wyróżnić następujące sytuacje:

-        uprawnienia tracą wszyscy partnerzy,

-        uprawnienia traci tylko jeden z partnerów,

-        uprawnienia traci większość partnerów, a w spółce pozostaje tylko jeden partner posiadający uprawnienia do wykonywania wolnego zawodu.

W pierwszym przypadku utrata przez wszystkich partnerów prawa do wykonywania wolnego zawodu powoduje rozwiązanie spółki.