W okresie, w którym pobierasz zasiłek chorobowy nie możesz wykonywać żadnej pracy, nawet takiej, która sprowadza się do wykonywania czynności w istotny sposób nieobciążających organizmu.

Właściciel firmy prowadził działalność gospodarczą polegającą na wynajmowaniu lokali użytkowych dla sieci handlowych Żabka Polska i Polo Market. Prowadzenie firmy sprowadzało się - co do zasady - do wystawienia kilku dokumentów miesięcznie. Jej rachunkowością zajmowało się biuro rachunkowe. W 2002 roku właściciel zachorował i korzystał z zasiłku chorobowego, a później pobierał świadczenie rehabilitacyjne.

W październiku 2005 r. ZUS dowiedział sie o tym i odmówił ubezpieczonemu prawa do zasiłku i świadczenia, nakazując ponadto zwrot pobranych wcześniej kwot (w sumie prawie 16 tys. zł). Według Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przedsiębiorca nie mógł wykonywać żadnej pracy w czasie pobierania zasiłku chorobowego. ZUS uznał, że wystawianie faktur, czyli czynność niewymagająca praktycznie żadnego wysiłku fizycznego, jest równoznaczne z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Sąd I instancji nie podzielił stanowiska ZUS. Wskazał, że ubezpieczony w spornych okresach nie wykonywał pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 ze zm.). Sąd uznał,że samo podpisanie kilku dokumentów (sporządzonych przez biuro rachunkowe) nie stanowi wykonywania dotychczas prowadzonej działalności gospodarczej.

Innego zdania był jednak sąd II instancji. Wskazał na konieczność ścisłego stosowania przepisów prawa ubezpieczeń społecznych. Te zaś określają pracę zarobkową jako wszelką aktywność ludzką, która zmierza do uzyskania zarobku, nawet gdyby miała ona polegać na czynnościach nieobciążających przedsiębiorcy w istotny sposób. Osoby prowadzące działalność gospodarczą, tłumaczył sąd, wykonując pracę zarobkową, dodatkowo dokonują wszelkich czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - wystawiając dokumenty, faktury, deklaracje. W związku z tym sędziowie uznali, że przedsiębiorca powinien zwrócić pobrany zasiłek. Właściciel firmy zaskarżył ten wyrok skargą kasacyjną.

Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uchylenie wyroku nastąpiło jednak z przyczyn proceduralnych. Sąd nie podzielił innych zarzutów skargi. SN argumentował, że z ustaleń sądów wynika, iż cała aktywność zawodowa ubezpieczonego polegała wyłącznie na wystawianiu comiesięcznych faktur. W takiej sytuacji kontynuowanie tej działalności w takim samym zakresie, w okresie korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia, prowadzić powinno do utraty prawa do tych świadczeń za cały okres niezdolności do wykonywania tej działalności. Dzieje się tak dlatego, że świadczenie z ubezpieczenia społecznego ma rekompensować utracony z powodu choroby zarobek. Według sądu niedopuszczalne jest pobieranie takich świadczeń i nieopłacanie w tym czasie składki na ubezpieczenie społeczne w razie uzyskiwania dotychczasowych dochodów, które wynikają z kontynuowania działalności.