Jeśli przyszło nam pracować w warunkach, które obiektywnie można uznać za szkodliwe, należy w określony sposób i we właściwym zakresie skrócić czas pracy. Powinien on odnosić się do podstawowych norm czasu pracy - 8 godzin dziennie i 40 godzin w tygodniu.

Wykaz prac, które można objąć skróconym czasem pracy, ustala pracodawca po konsultacji z pracownikiem lub jego przedstawicielem. Decyzję o uznaniu wykonywanej pracy za zagrażającą zdrowiu pracownika należy podjąć po skonsultowaniu się z lekarzem sprawującym opiekę zdrowotną nad pracownikiem.

Przepisy kodeksu pracy wskazują na dwa zasadnicze sposoby skrócenia czasu pracy (8 godzin na dobę i 40 godzin w tygodniu). Są to:

- ustanowienie przerw w pracy wliczonych do czasu pracy,

- obniżenie norm czasu pracy.

Przerwy w pracy stanowią czas, w którym pracownik nie wykonuje efektywnie pracy, pozostaje jednak nadal podporządkowany pracodawcy. Dla pracownika oznacza to, że w czasie przerwy musi pozostać do dyspozycji pracodawcy.

Wprowadzenie przerw, wliczanych do czasu pracy, dotyczy m.in. tzw. prac monotonnych, przez które rozumie się prace związane z wykonywaniem tych samych lub podobnych, najczęściej mało skomplikowanych, czynności.

Z kolei obniżenie normy czasu pracy może polegać na:

- przyjęciu krótszej niż ośmiogodzinna normy dobowej,

- przyjęciu krótszej niż czterdziestogodzinna normy tygodniowej, zachowując wskazaną w art. 129 k. p. normę dobową, w trzymiesięcznym okresie rozliczeniowym,

- obniżenie obu tych norm jednocześnie.

Obniżenie normy czasu pracy (niezależnie od sposobu) nie zwalnia pracownika z obowiązku pozostawania do dyspozycji pracodawcy w pełnym wymiarze czasu, a co za tym idzie pracodawca nie może pomniejszać wynagrodzenia pracownika.

Należy przy tym wszystkim pamiętać, iż zabronione jest stosowanie dwóch form skrócenia czasu pracy jednocześnie.