Zakład Ubezpieczeń Społecznych stara się ułatwić życie podatnikom. Urzędnicy w końcu zdali sobie sprawę, że bardzo wiele spraw można załatwić za pomocą Internetu.

W życie wszedł już projekt e-Deklaracje, dzięki któremu podatnicy mogą dostarczać fiskusowi przez Internet swoje zeznania, informacje i deklaracje. Od 1 maja br. część spraw w pozostałych urzędach (np. w urzędach miast, gmin) również można załatwić przez Internet - za pomocą e-podpisu. W ZUS możliwość wykorzystania certyfikatów kwalifikowanych była już dostępna w ubiegłym roku. Upowszechniło się to jednak dopiero teraz, gdy liczba wydanych certyfikatów kwalifikowanych z dnia na dzień rośnie.

Bez osobistego stawienia się w ZUS można obecnie załatwić wiele spraw. Elektroniczne dokumenty ubezpieczeniowe płatnicy wysyłają do ZUS już od 1999 r. Do tego celu od lat służy systematycznie modyfikowana aplikacja Płatnik. Ponadto ZUS bezpłatnie udostępnia niekwalifikowane certyfikaty, dzięki którym jest możliwa komunikacja elektroniczna między użytkownikiem programu Płatnik a ZUS. Certyfikaty wydane przed 21 lipca 2008 r. będą ważne do końca ich ważności.

Program Płatnik umożliwia również przesyłanie dokumentów opatrzonych bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym certyfikatem kwalifikowanym. Przesłanie dokumentów przy użyciu bezpiecznego podpisu będzie obowiązkowe od momentu wygaśnięcia ważności certyfikatów niekwalifikowanych. Dzięki temu programowi mamy również dowód dostarczenia dokumentów do ZUS, ponieważ Płatnik rejestruje potwierdzenie ich przesłania.

Od lipca 2007 roku istnieje możliwość składania innych dokumentów niż sformalizowane dokumenty ubezpieczeniowe za pomocą Elektronicznego Urzędu Podawczego. Konieczne jest tu jednak posiadanie bezpiecznego e-podpisu.

Za pośrednictwem strony internetowej www.eup.zus.pl można wypełnić i przekazać do ZUS następujące wnioski:
• ZUS-EWN - Wniosek płatnika składek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek,
• ZUS-EZS - Wniosek płatnika składek o zwrot nadpłaconych składek,
• ZUS-ERU - Zgłoszenie reklamacji do informacji o stanie konta osoby ubezpieczonej,
• ZUS-EWZ - Wniosek ubezpieczonego o wydanie zaświadczenia o zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego,
• ZUS-EPW - Wniosek o ustalenie przekroczenia rocznej granicy podstawy wymiaru składek (30-krotność),
• ZUS-EWP - Wniosek płatnika składek o udostępnienie programu Płatnik
.
ZUS może przesłać odpowiedzi drogą elektroniczną (e-mail) lub pocztą tradycyjną. Wybór formy odpowiedzi należy określić w trakcie wypełniania wniosku. Takie rozwiązanie dotyczy jednak tylko następujących wniosków: EZS, ERU, EWZ i EPW. Zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek oraz płyty z programem Płatnik są wysyłane pocztą.

ZUS umożliwił użytkownikom programu Płatnik pobieranie wyciągów z Centralnego Rejestru Ubezpieczonych. Pozwala to na łatwiejszy dostęp do danych ubezpieczonych zgromadzonych w komputerowym systemie ZUS. Wyciąg z CRU przygotowywany przez ZUS zawiera aktualne dane identyfikacyjne i ewidencyjne ubezpieczonych związanych z danym płatnikiem (stan na ostatni czwartek miesiąca poprzedzającego). Dane zapisane w Centralnym Rejestrze Ubezpieczonych pochodzą z przesłanych do ZUS dokumentów: ZUS ZUA (zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego), ZUS ZZA (zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego), ZUS ZIUA (zmiana danych identyfikacyjnych ubezpieczonego) i ZUS ZWUA (zgłoszenie wyrejestrowania z ubezpieczeń).

Aby zamówić i pobrać wyciąg z CRU, wystarczy posiadać niekwalifikowany certyfikat wystawiony przez ZUS. Obecnie nie jest możliwe pobranie wyciągu, jeśli użytkownik posługuje się certyfikatem kwalifikowanym nie posiadając przy tym ważnego certyfikatu niekwalifikowanego wydanego na starych zasadach przez ZUS.