W jakich sytuacjach urząd skarbowy może wzywać uczestników postępowania podatkowego w celu składania wyjaśnień.

W przepisach podatkowych znajduje się zapis, iż organ podatkowy w prowadzonych sprawach powinien działać wnikliwe i szybko, dążąc do jak najszybszego zakończenia sprawy. Czasami, aby przyspieszyć postępowanie,  niezbędne jest wezwanie strony postępowania, świadków, biegłych lub innych osób do złożenia wyjaśnień. Natomiast gdy organ podatkowy wzywa zbyt dużą liczbę osób, przedłużając tym samym postępowanie, działanie takie można uznać za nadużycie i złożyć skargę do organu wyższego szczebla.

Wezwanie do złożenia wyjaśnień powinno mieć formę pisemną i zawierać informacje takie jak termin stawiennictwa, kto jest osobą wzywaną, przez kogo wzywaną, w jakiej sprawie toczy się postępowanie, w jakim charakterze wzywana jest osoba oraz zawierać informacje dotyczące skutków niestawienia się. Całość powinna być podpisana przez pracownika organu podatkowego. W wyjątkowych sytuacjach wezwania można dokonać innymi środkami, np. telefonicznie.

Nie we wszystkich przypadkach osoba wezwana musi stawić się osobiście. Istnieją trzy formy składania wyjaśnień - poprzez stawiennictwo osobiste, pełnomocnika oraz na piśmie, przy czym stawiennictwo osobiste może mieć miejsce tylko na terenie województwa, które podatnik zamieszkuje lub na którym przebywa (podatnik sam morze się zrzec tego uprawnienia). W sytuacji, gdy podatnik odmówi stawienia się w innym województwie, prowadzenie czynności zostaje przejęte przez organ podatkowy właściwy dla miejsca zamieszkania wezwanego. W sytuacji, gdy niezbędne jest osobiste stawiennictwo osoby wzywanej, organy podatkowe mogą ją wezwać niezależnie od miejsca jej zamieszkania. gdy nastąpi taka sytuacja, wtedy osoba wzywana może dochodzić zwrotu kosztów podróży.

Niestawienie się na wezwanie organu podatkowego może skutkować nałożeniem grzywny w wysokości 2,5 tys. zł, a jej nałożenie zależy od organu podatkowego. W sytuacji, gdy organ podatkowy taką grzywnę nałoży, ukarany ma siedem dni (od dnia otrzymania postanowienia) na jej uiszczenie bądź złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia.
Możliwe jest również uchylenie takiego postanowienia przez organ podatkowy, jeśli ukarany w ciągu siedmiu dni przedstawi wniosek o uchylenie postanowienia, oraz usprawiedliwienie niestawiennictwa, a organ podatkowy je uzna.

Należy pamiętać, że konieczność stawienia się wynika tylko z prawidłowego wezwania, zawierającego wszystkie informacje i elementy. Jeśli osoba została wezwana w sposób nieprawidłowy, wtedy nie ma podstaw do jej ukarania.