Aby uzyskać zasiłek macierzyński, należy spełnić warunek podlegania ubezpieczeniu chorobowemu w chwili urodzenia dziecka (lub przyjęcia dziecka na wychowania). Nie istnieje przy tym obowiązek posiadania określonego okresu ubezpieczonego.

Prawo do zasiłku macierzyńskiego funkcjonuje w oparciu o odmienne przepisy niż prawo do zasiłku chorobowego. W przypadku tego drugiego przepisy wprowadzają termin "okresu wyczekiwania" - ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego (jeśli podlega mu obowiązkowo) lub 180 dni (jeśli jest ubezpieczony dobrowolnie).

W przypadku zasiłku macierzyńskiego nie istnieje okres wyczekiwania. Przysługuje on każdej ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko.

Zasiłek macierzyński przysługuje także ubezpieczonym mężczyznom. Wyróżnia się dwa takie przypadki:

 - przyjęcie przez ubezpieczoną/ubezpieczonego dziecka do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia, oraz wystąpienie do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia;

 - przyjęcie przez ubezpieczonego/ubezpieczoną na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem, dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia.

Ważnym jest, aby dana osoba, gdy urodziła dziecko, lub gdy przyjęła dziecko na wychowanie, podlegała ubezpieczeniu chorobowemu. Nie istotne z kolei jest ani to, w którym dniu ubezpieczenia nastąpił poród, ani to, czy osoba podlegała ubezpieczeniu dobrowolnie czy obowiązkowo.

Zasiłek macierzyński przysługuje także na wypadek urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeśli ustało ono w okresie trwania ciąży na skutek ogłoszenia upadłości, likwidacji pracodawcy lub z naruszeniem przepisów prawa.