Wypowiedzenie umowy o pracę jest zwykłym trybem rozwiązywania umów o pracę i jest uzasadnione wtedy, gdy pracownik naruszy lub zagrozi interesom pracodawcy. Niektóre przypadki mogą wydawać się oczywiste, jak np. kłótnia z głównym kontrahentem, czy niestawienie się do pracy bez uprzedzenia i wyjaśnienia, inne mogą rodzić wątpliwości. Ważne, by uzasadnienie było konkretne i zrozumiałe dla pracownika.

Wśród powodów wypowiedzenia może znaleźć się nie wykonanie przez pracownika zgodnego z prawem polecenia pracodawcy. Dotyczy to nie tylko obowiązków związanych z danym stanowiskiem, ale także np. badań kontrolnych. Chodzi nie tylko o rutynowe badania. Jeżeli pracownik był na zwolnieniu chorobowym dłużej niż trzydzieści dni, to pracodawca ma obowiązek skierować go na badanie sprawdzające, czy pracownik może na nowo podjąć wykonywane wcześniej zadania. Niestawienie się pracownika w wyznaczonym czasie u lekarza może stanowić podstawę wypowiedzenia umowy o pracę.

Warto również wiedzieć, że pracodawca ma prawo wypowiedzieć umowę pracownikowi, który podjął równoległą pracę w firmie konkurencyjnej dla niego. Powszechnie uważa się, że prawo to przysługuje jedynie tym, którzy zawarli z zatrudnianymi przez siebie osobami umowę o zakazie konkurencji. Tymczasem pracownik jest stale związany obowiązkiem dbałości o dobro pracodawcy, zaś działalność konkurencyjna w wyraźny sposób temu dobru zagraża.

Kontrowersyjnym uzasadnieniem wypowiedzenia w dobie demokracji może być udział w organizacji strajku. Oczywiście pracownicy mają prawo czasowo zawiesić wykonywanie pracy w związku ze strajkiem, ale pod warunkiem, że został on przeprowadzony zgodnie z przepisami ustawy. W razie nielegalnego strajku pracodawca może wyciągnąć konsekwencje wobec pracowników, którzy odmówili wykonywania pracy. Ważne jednak, by udzielił kar adekwatnych do stopnia zaangażowania w organizację. Zwolnienie z pracy bowiem może być nieuzasadnione względem pracowników, którzy przyłączyli się do akcji, często nie wiedząc, że jest ona nielegalna.

Uzasadnione może być również wypowiedzenie związane z charakterem pracownika. Oznacza to, że nie tylko kwalifikacje są ważne, ale też stosunek do przełożonych i współpracowników oraz umiejętność pracy w zespole. Jeżeli konfliktowy charakter zatrudnionego stale opóźnia i pogarsza pracę całego zespołu, może on otrzymać wypowiedzenie. Tym bardziej, jeśli zajmuje stanowisko kierownicze, ponieważ w stosunku do osób zatrudnionych na stanowiskach samodzielnych i kierowniczych stosuje się zaostrzone kryteria.

Jakkolwiek sytuacja wypowiedzenia umowy o pracę jest zawsze nieprzyjemna, ważne by była ona jasna i zrozumiała dla pracownika. Może się zdarzyć, że pracodawca w uzasadnieniu poda przyczynę mało konkretną, ale wcześniej wyjaśnił ją z pracownikiem w formie rozmowy. Wtedy uzasadnienie takie jest wiążące i pracownik nie może odwoływać się do sądu z racji niejasności przyczyny zwolnienia.