Zgodnie z przepisami przyjmuje się, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma całe 10 lat na wyegzekwowanie składek od płatnika uchylającego się od ich płacenia. Bywają jednak przypadki, w których okres ten wydłuża się.

Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się one wymagalne (art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Taki stan prawny utrzymuje się od roku 2003.

Należy pamiętać, że okres 10 lat może się w konkretnych przypadkach wydłużyć. Mogą wystąpić czynniki, które spowodują zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawniania. Zawieszenie następuje, gdy bieg przedawnienia nie rozpoczyna się przez pewien czas. Jeżeli natomiast bieg ten już się rozpoczął, to wówczas pewnego okresu nie wlicza się do tego terminu. Do zdarzeń zawieszających bieg terminu przedawnienia zalicza się:

 - zawarcie umowy odraczającej termin płatności składek lub rozkładającej spłatę należności składkowych na raty na okres realizacji tej umowy;

 - wszczęcie postępowania egzekucyjnego albo postępowania przed sądem - na okres trwania tego postępowania.

Przykładem zawieszenia może być następująca sytuacja: przedsiębiorca w dniu 10 lutego 2008 r. zgłosił się do ZUS o odroczenie terminu płatności składek na ubezpieczenia społeczne za okres dwumiesięczny od 1 lutego do 31 marca. Mimo pozytywnego rozpatrzenia wniosku, podatnik nie opłacił zaległej składki w wyznaczonym terminie. W tych okolicznościach termin przedawnienia składek za luty 2008 r. biegnie od 31 marca 2008 r., a nie od 10 lutego 2008 r

Kolejnym przykładem przedłużenia terminu przedawniania jest przerwanie biegu przedawnienia. Jeśli jakieś wydarzenie lub kompleks wydarzeń przerwą bieg przedawnienia, termin liczony jest od nowa. Bieg terminu przedawnienia przerywa np. ogłoszenie upadłości. Istotnym jest, że do okresu przedawnienia nie wlicza się okresu, jaki minął od rozpoczęcia biegu przedawnienia do wystąpienia zdarzenia powodującego jego przerwanie.

Na podobnych zasadach co składki na ubezpieczenia społeczne przedawnieniu ulegają składki na fundusze pozaubezpieczeniowe oraz na ubezpieczenia zdrowotne. Istnieją także dwa wyjątki, kiedy zaległe składki nie ulegają przedawnieniu. Są to należności za składki ubezpieczeniowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem.