Zaproponowany przez Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji projekt ustawy o wyrównaniu szans osób z niepełnosprawnością zakłada wiele zmian istotnych dla pracodawców zatrudniających takie osoby. SPI, jedna z największych w Polsce organizacji pozarządowych działających na rzecz niepełnosprawnych, przygotowała projekt we współpracy z Senatem RP i Ambasadą Brytyjską w Warszawie na prośbę pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych, Jarosława Dudy.

W poniedziałek, podczas odbywającej się w Sejmie konferencji o prawach niepełnosprawnych, posłowie zapoznali się z projektem, który wyrównanie szans osób z niepełnosprawnością określa poprzez:
1) realizację zasady równego traktowania osób z niepełnosprawnością,
2) informowanie o prawach i wolnościach osób z niepełnosprawnością oraz o politykach, programach pomocowych, planach i innych działaniach dotyczących osób z niepełnosprawnością,
3) podnoszenie świadomości społecznej dotyczącej osób z niepełnosprawnością, w szczególności przez promowanie otwartości, akceptacji w stosunku do osób z niepełnosprawnością,
4) usuwanie barier.

W sferze przedsiębiorczości najważniejszy jest pierwszy punkt. Dotyczy pracodawców zatrudniających osoby z niepełnosprawnością, a także wyznacza obowiązek równego traktowania tych osób, w chwili podjęcia przez nie zatrudnienia na własny rachunek. Ustawa chroni niepełnosprawnych przed dyskryminującymi: kryteriami selekcji i rekrutacji, ustalaniem stawki wynagrodzenia, uzasadnianiem zwolnień oraz blokowaniem awansu zawodowego. Obowiązek realizowania zasady równego traktowania dotyczy też dostępu do poradnictwa i przeszkolenia zawodowego, doskonalenia, przekwalifikowania oraz zdobywania praktycznych doświadczeń. SPI walczy w tej ustawie także o równe prawa niepełnosprawnych w zakresie wstępowania do organizacji pracowników i pracodawców, w samorządach zawodowych, działania w tych organizacjach oraz udziału w korzyściach, jakie płyną z przynależności do takich organizacji. Ustawa przewiduje ponadto reformę systemu rentowego, umożliwiającą osobom z niepełnosprawnością podjęcie zatrudnienia na pełny etat, bez ryzyka zawieszenia prawa do renty socjalnej.

Jeśli osoba z niepełnosprawnością stwierdzi, że jest dyskryminowana lub molestowana w miejscu zatrudnienia, może ubiegać się o zaniechanie działań dyskryminacyjnych, usunięcie skutków takich działań, a także o zapłatę odszkodowania lub zadośćuczynienie. Powinna ona wykazać, że dane zdarzenie rzeczywiście miało miejsce, a także wskazać konkretne szkody, jakich doznała przez naruszenie praw równego traktowania. Ciężar dowodu, że działanie lub zaniechanie nie stanowiło naruszenia zasady równego traktowania, spoczywa jednak na pozwanym. Termin przedawnienia dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia zasady równego traktowania wynosi 3 lata od dnia powzięcia wiadomości o naruszeniu tej zasady, nie dłużej jednak niż 10 lat od zajścia zdarzenia stanowiącego naruszenie zasady równego traktowania.

Ustawa reguluje szereg zasad i środków służących wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnością we wszystkich najważniejszych sferach życia. Według Jane Cordell, pierwszej sekretarz Ambasady Brytyjskiej w Warszawie: „dobre prawo ma pozytywny wpływ na całe społeczeństwo i korzystają z niego wszyscy – zarówno osoby sprawne, jak i z niepełnosprawnością”. Ten pogląd podziela dr Wojciech Rogowski, pracownik naukowy Narodowego Banku Polskiego związany ze Szkołą Główną Handlową, który dokonał wstępnej oceny ustawy. Według niego „jej skutki bezpośrednie i pośrednie odczują wszyscy obywatele, przy czym korzyści powinny być zogniskowane na osobach z niepełnosprawnością. Dzięki przyjętym w Ustawie rozwiązaniom wszyscy odczujemy satysfakcję i spokój, że na wypadek utraty sprawności w dalszych latach życia nasze prawa jako osób z niepełnosprawnością będą należycie zabezpieczone i przestrzegane”.