Aby odpowiedzieć o różnicach między umową o dzieło a zlecenia należy scharakteryzować obie umowy. Obie umowy regulowane są przepisami Kodeksu Cywilnego.
Umowa o dzieło
Zgodnie z art. 627 k.c. umowa o dzieło to umowa, w której przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania określonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia za to dzieło. Dzieło ma być wytworem pracy przyjmującego zamówienie. Wykonawca zobowiązuje się wykonać dzieło na własny rachunek i odpowiedzialność. Celem działania wykonawcy, jest doprowadzenie do ostatecznego rezultatu, np. namalowanie obrazu, wykonanie koncertu, wyrzeźbienie rzeźby, zrobienie fotografii, uszycie sukienki, napisanie książki.
Wysokość wynagrodzenia powinna, być określona w umowie. Wykonawca, powinien wykonać dzieło zgodnie ze sposobem i terminem określonym w umowie. W przeciwnym wypadku zmawiający ma prawo wezwać wykonawcę do zmiany sposobu wykonania dzieła i wyznaczyć w tym celu odpowiedni termin, a po jego bezskutecznym upływie może od umowy odstąpić, bądź powierzyć wykonanie poprawek, albo dalsze wykonanie dzieła innej osobie.
Następne kwestie, które trzeba wyjaśnić to co z podatkiem i ubezpieczeniem społecznym.
W przypadku tejże umowy, obowiązuje opłacenie podatku dochodowego przez zleceniodawcę. Jest on podzielony na zaliczkę na podatek dochodowy, którą pobiera się w wysokości 19% należności pomniejszonej o koszty uzyskania przychodów. Łącznie koszty tegoż podatku wynoszą 20% uzyskanego przychodu, choć mogą wzrosnąć w przypadku korzystania przez wykonującego zlecenie z praw autorskich i praw pokrewnych (w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych), tzn. gdy konkretne dzieło ma charakter działalności twórczej.
Umowa ta nie jest objęta ubezpieczeniem społecznym, jeżeli zostaje zawarta z innym podmiotem niż pracodawcą, lub umowa ta jest jedynym naszym źródłem dochodu.
Jeżeli jednak zawarliśmy umowę o dzieło z pracodawcą z którym pozostajemy w stosunku pracy lub jeżeli w ramach tej umowy (umowy o dzieło) wykonujemy pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostajemy w stosunku pracy, to w świetle ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, uważani będziemy za pracownika i powstanie konieczność opłacenia składek od łącznego przychodu z umowy o pracę i od przychodów z umowy o dzieło.
Można więc podsumować, iż zazwyczaj nie odprowadza się od umów o dzieło składek na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe) i zdrowotne. Jest jednak wyjątek - składki te płaci się od umów o dzieło zawartych z własnym pracownikiem. Tylko umowy o dzieło zawarte z własnym pracodawcą pociągają za sobą obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
Umowa zlecenia
Umowa zlecenia uregulowana jest w art. 734-751 Kodeku Cywilnego i według znajdującego się tam zapisu polega ona na tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonych czynności dla dającego zlecenie, za których ostatecznie efekt nie jest odpowiedzialny. Umowa zlecenie może być umową odpłatną, lub nieodpłatną zależnie od woli stron. Może jednak dojść do takiej sytuacji że ani z umowy ani z okoliczności nie będzie zdecydowanie wynikało, że przyjmujący zlecenie ma je wykonać nieodpłatnie, wobec czego w takiej sytuacji za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. Zleceniobiorca powinien działać samodzielnie. Pozwala to odróżnić umowę zlecenia od umowy o pracę, która jest wykonywana pod kierownictwem.
W przypadku umowy zlecenie sprawa podatku dochodowego została rozstrzygnięta dokładnie w ten sam sposób, jak przy umowie o dzieło. Oznaczy to, że najpierw jest pobierana zaliczka na podatek dochodowy w wysokości 19% należności pomniejszonej o koszty uzyskania przychodu. Łącznie koszy te wynoszą 20% uzyskanego przychodu, choć mogą wrosnąć w przypadku korzystania przez zleceniobiorcę z praw autorskich i praw pokrewnych, tzn. gdy konkretne zlecenie ma charakter działalności twórczej.
Tak samo rzecz się ma w przypadku ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych. Czyli jeżeli umowa, zostaje zawarta z podmiotem innym niż pracodawca (czy pracownik), to płacenie składek na te ubezpieczenia nie jest wymagane. Jeżeli natomiast strony umowy pozostają ze sobą w stosunku pracy to koniecznie powinno się ponieść koszty dotyczące tych ubezpieczeń. Najprościej mówiąc, jeżeli zawarliśmy umowę zlecenia z pracodawcą, z którym pozostajemy w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach tej umowy wykonujemy pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostajemy w stosunku pracy to w świetle ustawy o ubezpieczeniach społecznych uważani będziemy za pracownika i powstanie konieczność opłacania składek od łącznego przychodu z umowy o pracę i od przychodów z umowy zlecenia.
Natomiast co jest ważne, nie opłaca się składek na ubezpieczenie społeczne od umów zlecenia zawartych z uczniami, bądź studentami, którzy nie ukończyli 26 roku życia.
Umowa cywilnoprawna zawierana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a obowiązek ubezpieczeń społecznych. Wykonując pracę na podstawie takich umów (czyli z podmiotami prowadzonymi działalność gospodarczą) nie podlegamy ani ubezpieczeniom społecznym, ani ubezpieczeniu zdrowotnemu. Obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi oraz ubezpieczeniem zdrowotnym będą wyłącznie ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności. Taki tryb podlegania bądź nie ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym nie dotyczy sytuacji, gdy umowy cywilnoprawne nie pokrywają się z zakresem prowadzonej działalności.
Podsumowując co różni te obie umowy. Obie umowy różni przede wszystkim to, iż umowa o dzieło musi, być uwieńczona zawsze jakimś konkretnym rezultatem. Natomiast w umowie zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się jedynie dokonać umówionych czynności i nie odpowiada za to, że pożądany przez dającego zlecenie rezultat nie zostanie osiągnięty.
Umowa o dzieło - przykładowy wzór
Umowa zlecenie - przykładowy wzór
