..:: Podobne Tematy

07-01-2008   Doradztwo księgowe 02-01-2008   Salon optyczny 26-11-2007   Szkoła językowa 09-11-2007   Salon kosmetyczny 29-10-2007   Kiosk z prasą 21-10-2007   Czy warto zainwestować w punkt ksero? 15-10-2007   Szkoła tańca + zobacz więcej

Aby uruchomić własną prywatną szkołę, trzeba uzyskać wpis do specjalnej ewidencji. Jeśli miałaby być to szkoła publiczna, musimy natomiast otrzymać zezwolenie. Procedury są przejrzyste, ale nieco biurokratyczne. Nasza placówka może przynieść dochód, ale nie każdy może taki biznes otworzyć.

W niniejszym artykule przedstawimy opis zakładania zwykłych szkół (bez np. artystycznych, sportowych) i procedury dla zakładających je osób fizycznych i prawych (ale nie jednostek samorządów terytorialnych, np. powiatów, gmin).

Szczegółowe informacje o zakładaniu szkół zawiera przede wszystkim ustawa o systemie oświaty (DzU z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz rozporządzenia wydane na jej podstawie.

Od czasu reformy oświaty, polskie szkoły dzielą się na publiczne i niepubliczne. Art. 82a ustęp 1 uso (ustawy o systemie oświaty) mówi wyraźnie, że prowadzenie szkoły nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej. Dzięki temu omijamy skomplikowaną procedurę, jaka ma miejsce w przypadku zakładania własnej firmy. Osobę zakładającą własną szkołę nadal jednak nazywamy przedsiębiorcą.

Ustawa ogranicza krąg podmiotów, które mogą założyć zarówno szkołę publiczną, jak i niepubliczną. Mówi ona tylko o osobach fizycznych i prawnych. Oznacza to, że na założenie szkoły nie ma co liczyć jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej (np. spółka osobowa prawa handlowego). Odpowiedzialność za szkołę bierze zawsze organ prowadzący ją.

Gdy już zdecydujemy jaką chcemy założyć (publiczną/niepubliczną), wybieramy typ naszej szkoły spośród następujących:

• sześcioletnia szkoła podstawowa,
• trzyletnie gimnazjum,
• szkoły ponadgimnazjalne.
  

Art. 8 uso mówi jednak, że szkoła podstawowa i gimnazjum mogą być tylko szkołami publicznymi lub niepublicznymi o uprawnieniach szkoły publicznej. Nie możemy więc założyć np. całkowicie prywatnego gimnazjum.

W przypadku szkół średnich (ponadgimnazjalnych), rozgałęziają się one na wiele mniejszych:

• zasadnicze szkoły zawodowe o okresie nauczania nie krótszym niż dwa lata i nie dłuższym niż trzy lata (kończą się egzaminem i wystawieniem dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe),
  
• trzyletnie licea ogólnokształcące (po ukończeniu których można przystąpić do matury i otrzymać świadectwo dojrzałości),
  
• trzyletnie licea profilowane kształcące w profilach kształcenia ogólnozawodowego (również pozwalające zdawać egzamin maturalny i otrzymać świadectwo dojrzałości),
  
  
• czteroletnie technika (po ich ukończeniu absolwent uzyskuje dyplom potwierdzający jego kwalifikacje zawodowe, a także umożliwiający uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu matury),
  
• dwuletnie uzupełniające licea ogólnokształcące dla absolwentów zasadniczych szkół zawodowych (ich ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego),
  
• trzyletnie technika uzupełniające dla absolwentów zasadniczych szkół zawodowych (ukończenie jest równoznaczne z uzyskaniem dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu, a także można uzyskać świadectwo dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego),
  
• szkoły policealne o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku (ich ukończenie umożliwia osobom posiadającym wykształcenie średnie uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu),
  
• trzyletnie szkoły specjalne (po ich ukończeniu dostaje się świadectwo potwierdzające przysposobienie do pracy).

Należy wiedzieć, że w trakcie działania szkoły możemy ją przekształcić w inny typ.

Zdobywanie uprawnień szkoły publicznej

Wiele korzyści prywatnym przedsiębiorcom przynosi tytuł placówki niepublicznej z uprawnieniami szkoły publicznej. Jak więc zdobyć takie uprawnienie?

Art. 7 ust. 3 uso narzuca kilka warunków. Taką placówką może być szkoła, która:

• realizuje programu nauczania takie jak szkoła publiczna,
  
• realizuje zajęcia edukacyjne w cyklu nie krótszym niż łączny wymiar obowiązkowych zajęć edukacyjnych określony w ramowym planie nauczania szkoły publicznej danego typu,
  
• stosuje zasady klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów takie, jakich wymaga się od szkół publicznych (z wyjątkiem egzaminów wstępnych),
  
• prowadzi dokumentację przebiegu nauczania ustaloną dla szkół publicznych,
  
• kształci w zawodach (w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe) albo w profilach (w przypadku liceum profilowanego) wymaganych prawem,
  
• zatrudnia nauczycieli posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych.
  

Powyższe wytyczne prawne mogą być jednak pominięte, gdyż minister właściwy od edukacji i wychowania może nadać uprawnienia szkoły publicznej instytucji niespełniającej takich warunków. Taka sytuacja może mieć miejsce szczególnie wtedy, gdy – wedle art. 86 uso – minister uzna taką szkołę za eksperymentalną.

Samo spełnienie kryteriów nie wystarczy. Przedsiębiorcy potrzeba będzie jeszcze oświadczenia kogoś, kto ten optymizm podziela. Ustawodawca zastrzegł, że jeżeli ktoś ubiega się o to, żeby uprawnienia szkoły publicznej otrzymać już z dniem rozpoczęcia działalności, to wpis do ewidencji może nastąpić dopiero wtedy, gdy przedstawi pozytywną opinie kuratora oświaty (art. 82 ust. 2a uso).

Wpis do ewidencji – szkoły niepubliczne

Szkołę niepubliczną można założyć po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego zobowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Następuje on wskutek zgłoszenia. Art. 82 ust. 2 uso mówi, co powinno się znaleźć w takim piśmie:

• oznaczenie osoby zamierzającej prowadzić szkołę, a także miejsce zamieszkania lub siedziby,
  
  
• określenie odpowiednio typu i rodzaju szkoły oraz daty rozpoczęcia jej funkcjonowania (a w przypadku liceum profilowanego – profili kształcenia ogólnozawodowego, w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe – nazwy zawodów, w jakich szkoła będzie kształcić),
  
  
• wskazanie miejsca prowadzenia szkoły oraz informacji o warunkach lokalowych zapewniających możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych oraz realizację innych zadań statutowych, bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy, a także – w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe – możliwość realizacji praktycznej nauki zawodu,
  
  
• statut szkoły,
  
  
• dane dotyczące kwalifikacji pracowników pedagogicznych i dyrektora, przewidzianych do zatrudnienia w szkole.

Jeśli przedsiębiorca ubiega się o nadanie uprawnień szkoły publicznej z dniem rozpoczęcia działalności, powinien od razu zawrzeć także zobowiązanie do przestrzegania wymagań przewidzianych dla szkół publicznych.

Odmowa wpisu do rejestru

Są dwa przypadki w których organ może odmówić nam wpisu do rejestru. Stanie się tak, gdy zgłoszenie nie będzie zawierało wymaganych prawem danych i mimo wezwania nie zostanie uzupełnione w wyznaczonym terminie. Drugi przypadek to sytuacja, gdy statut szkoły jest sprzeczny z obowiązującym prawem i mimo wezwania nie zostanie zmieniony.

Uzyskiwanie zezwolenia – szkoły publiczne

W przypadku szkół publicznych, ich otwarcie może nastąpić dopiero po uzyskaniu zezwolenia. W zależności od tego, o jaką szkołę publiczną chodzi i gdzie ona będzie się znajdować, właściwym organem do którego taki wniosek musimy złożyć będzie wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa.

Do ewidencji szkół niepublicznych prowadzonej przez gminę wpisuje się następujące typy szkół:

• przedszkola, w tym z oddziałami integracyjnymi oraz przedszkola specjalnych,
  
  
• szkoły podstawowe oraz gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych, szkół artystycznych oraz szkół przy zakładach karnych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich.
  

W przypadku zakładania i prowadzenia szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych oraz szkół ponadgimnazjalnych – tutaj właściwie podlegamy pod powiat. O wpis takiej szkoły do ewidencji musimy się więc zwrócić do właściwego starosty.

Każdy (poza jednostkami samorządu terytorialnego), kto chce założyć szkołę publiczną, musi uzyskać zezwolenie. Starając się o nie należy złożyć wniosek. Kierujemy go więc do właściwej jednostki samorządu terytorialnego, której zadaniem jest prowadzenie szkół publicznych danego typu i rodzaju.

Odpowiednio ułożony statut

Musimy pamiętać, że każda szkoła działa na podstawie własnego statutu. Dokument ten powinien zawierać:

Osoba zakładająca szkołę może ten dokument poszerzyć o wiele innych kwestii. Nie mogą być one sprzeczne z polskim prawem. Zwykle statut szkoły to dokument dość długi.

Informacje we wniosku o zezwolenie

Rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną lub osobę fizyczną (DzU z 2004 r. nr 46, poz. 438), szczegółowo określa wymagania, jakim muszą sprostać składane przez przedsiębiorcę dokumenty. Według tych przepisów, taki wniosek musi mieć zapisane w sobie następujące informacje:

- oznaczenie założyciela szkoły publicznej i jego siedziby, a w przypadku założyciela będącego osobą fizyczną – miejsca zamieszkania,

- w przypadku osoby prawnej – wskazanie organu uprawnionego do prowadzenia w imieniu założyciela spraw szkoły publicznej,

- określenie typu szkoły publicznej, daty rozpoczęcia jej działalności, przewidywanej liczby uczniów (słuchaczy) oraz zawodu lub zawodów w jakich szkoła będzie kształcić (w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe), profilu lub profili kształcenia ogólnozawodowego (tylko w przypadku liceum profilowanego) oraz rodzaju niepełnosprawności uczniów, dla których tworzy się szkołę (szkoły specjalne),

- wskazanie miejsca prowadzenia szkoły publicznej wraz z informacją o jej warunkach lokalowych oraz wyposażeniu w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do realizacji zadań statutowych.

Do wniosku o zezwolenie na otworzenie szkoły publicznej przedsiębiorca musi zgromadzić wiele załączników:

- aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego i kopie statutu lub innego dokumentu stanowiącego podstawę funkcjonowania osoby prawnej (wymagane również od przedsiębiorców zagranicznych np. w formie statutu lub umowy spółki oraz poświadczenie przez właściwą ze względu na siedzibę założyciela polską placówkę dyplomatyczną, przetłumaczoną przez tłumacza przysięgłego na j.polski), a w przypadku osoby fizycznej – wypis z dowodu osobistego potwierdzający imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania,

- opinie właściwego miejscowego komendanta (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej i państwowego powiatowego inspektora sanitarnego o warunkach bezpieczeństwa i higieny w budynku, w którym będzie się mieścić szkoła i najbliższym jego otoczeniu,

- wykaz nauczycieli przewidzianych do zatrudnienia w szkole wraz z informacją o ich kwalifikacjach,

- zobowiązanie do zapewnienia warunków działania szkoły, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, oraz zobowiązanie do przestrzegania przepisów dotyczących szkół i placówek publicznych.

W jakich przypadkach wykreślenia z ewidencji

Prowadząc szkołę musimy pamiętać o przestrzeganiu ustawowych wymogów. Art. 83 ust. 1 uso mówi, że z ewidencji możemy szybko zostać wykreśleni. Nastąpi to, gdy dojdzie do któregokolwiek z poniższych przypadków:

- niepodjęcie działalności przez szkołę w terminie wskazanym w zgłoszeniu do ewidencji,

- prawomocne orzeczenia sądu zakazującego osobie fizycznej prowadzenia działalności oświatowej,

- stwierdzenie, w trybie nadzoru pedagogicznego, że działalność szkoły jest sprzeczna z przepisami ustawy lub statutem, a w szkole podstawowej lub gimnazjum są także niewypełniane zobowiązania do spełniania wymogów przewidzianych dla szkoły publicznej, jeżeli osoba prowadząca szkołę w wyznaczonym terminie nie zastosowała się do poleceń organu sprawującego nadzór pedagogiczny,

- zaprzestanie działalności przez szkołę przez okres dłuższy niż trzy miesiące,

Decyzja o wykreśleniu z ewidencji ma miejsce na drodze administracyjnej. Przedsiębiorca ma prawo się od niej odwołać, a cała sprawa może być rozpatrzona nawet na drodze sądowej.

Do cofnięcia zezwolenia dojdzie w przypadku, gdy organ sprawujący nadzór pedagogiczny stwierdzi jakieś uchybienia i wyda przedsiębiorcy polecenie ich usunięcia, a ten się do nich nie zastosuje. Mówi o tym art. 34 uso.

Zadania organu prowadzącego szkołę

Jeśli chcemy prowadzić własną szkołę, musimy się przygotować na sprostanie podstawowym zadaniom, jakimi są:

1. zapewnienie warunków działania w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki,
   
2. wykonywanie remontów obiektów oraz zadań inwestycyjnych,
   
   
3. zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej, wyposażenie w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, wychowania, przeprowadzenia sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywana innych zadań statutowych.

Szkoły szybko nie zlikwidujesz

Wedle ustawy nie jest tak prosto zlikwidować szkołę. Narzuca ona ograniczenia czasowe. Art. 84 mówi, że osoba prowadząca szkołę może ją zlikwidować dopiero z końcem roku szkolnego. Należy wówczas należy co najmniej 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić o zamiarze i przyczynach takiej decyzji: rodziców i uczniów, organ ewidencyjny oraz gminę, na której terenie jest położona szkoła. W terminie jednego miesiąca od dnia zakończenia likwidacji, dokumentację przebiegu nauczania zlikwidowanej szkoły przekazuje się organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny. Wpis do ewidencji ulega usunięciu dopiero po całkowitym zakończeniu procesu likwidacyjnego szkoły.

Szkoły publicznej też nie można zlikwidować w toku roku szkolnego. Tutaj występuje dodatkowy obowiązek dla dyrektora, gdyż musi on zapewnić uczniom możliwość kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie (art. 59 uso).

Na działalność szkoły składają się również finansowe dopłaty jednostek samorządu terytorialnego. Dotacje z budżetu gminy otrzymują: szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi (z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych). Z kolei z budżetu powiatu pieniądze otrzymują niepubliczne szkoły podstawowe specjalne i gimnazja specjalne oraz szkoły ponadgimnazjalne o uprawnieniach szkół publicznych, w tym z oddziałami integracyjnymi.

(artykuł oparty m.in. na informacjach z „Rzeczpospolitej”)