Państwowa Inspekcja Pracy może udowodnić nieprawnie wprowadzone nadgodziny lub zmuszanie do pracy w niedziele lub święta nie tylko dzięki biurokratycznej analizie harmonogramu pracy itp. Coraz częściej inspektorzy sięgają po zaawansowane metody, dzięki którym przed ukryciem nadużyć nie pomoże nawet nie posiadanie ewidencji czasu pracy.

Jeżeli nieuczciwy pracodawca próbuje ukryć nadużycia wobec pracowników, nie może czuć się bezkarny tylko dlatego, że w jego zakładzie nie ma ewidencji czasu pracy, a z listy obecności wynika, że zatrudnieni w firmie pracują tylko od poniedziałku do piątku.

Tak było w jednej z firm pozostających pod nadzorem krakowskiej PIP. Inspektorzy tamtejszej delegatury, mając wątpliwości co do przedsiębiorcy poradzili sobie w nietypowy, ale jak się okazało bardzo skuteczny sposób. W celu udowodnienia nadużyć związanych ze zlecaniem pracownikom zajęć w nie rejestrowanych nadgodzinach i dniach wolnych, inspektorzy dokładnie zbadali proces produkcyjny w kontrolowanym zakładzie. W oparciu o wyniki produkcji dziennej (określonej w tym przypadku w liczbie produktów wytworzonych w ciągu jednego dnia) udało się jednoznacznie udowodnić, że pracownicy zakładu byli zobowiązani do pracy w niedziele, czego nie odnotowano w dokumentach.

Sprawa zakończyła się skierowaniem wniosku o ukaranie nieuczciwego przedsiębiorcy, a także nakazem naliczenia i wypłaty wynagrodzenia za pracę, którą pracownicy świadczyli w niedziele i w nadgodzinach.

Państwowa Inspekcja Pracy coraz częściej korzysta z nietypowych środków dających jednoznaczne dowody na łamanie przepisów kodeksu pracy. Oprócz badań mających na celu opracowanie dziennego przerobu i przeprowadzanie wg. niego analizy dokonanej produkcji, PIP sięga także po analizę reportów kasowych i dowodów wpłat gotówkowych do kasy (lub wydruków z kas fiskalnych). Inspektorzy pracy coraz częściej używaj również nowoczesnej techniki, stosując nagrywanie pracy w nielegalnych nadgodzinach za pomocą ukrytych kamer. Sytuacja tak miała miejsce w przypadku nadużyć, których dopuszczała się Polska Grupa Farmaceutyczna. Inspektorzy najpierw nagrali materiał stanowiący dowód nadużyć, aby później przeprowadzić „tradycyjną” kontrolę, która całkowicie potwierdziła zebrane dowody.

Inspektorzy mają dziś znacznie większa determinację i odwagę w prowadzeniu dochodzeń, w związku z czym dążą do uzyskania jak najlepszych wyników stosując metody śledcze znane dotychczas raczej z pracy detektywistycznej.