1. Czym jest freelancing?
W Polsce najbliższym terminem określającym freelancera jest termin „wolny strzelec”. Krótko mówiąc freelancing to tryb współpracy w której kontakty pomiędzy pracodawcą i pracownikiem są maksymalnie zutylitaryzowane. Zleceniodawca zgłasza zapotrzebowanie na konkretną usługę. Freelancer oferuje wykonanie tego konkretnego zlecenia. Kontakt pomiędzy zleceniodawcą a zleceniobiorcą nawiązywany jest najczęściej na odległość, na odległość również najczęściej wykonywana jest praca. Rozliczenie z freelancerem opiera się głównie w oparciu o wykonane w ramach współpracy dzieło. Wolny strzelec zachowuje maksymalną swobodę w sposobie wykonaniu zlecenia, i dysponowania własnym czasem.
Do prac wykonywanych najczęściej przez freelancerów zaliczyć można programowanie, projektowanie stron internetowych, projektowanie graficzne, usługi audio-video, działania z branży marketingu i promocji, tłumaczenie, korektę tekstu, wprowadzanie i obróbkę danych (data entry & processing), pisanie postów na forach internetowych etc. Zdarzają się nawet tak nietypowe zlecenia, jak praca dla detektywa czy rzeźbiarza, oraz projekty architektoniczne. Jest to jednak rzadkość.
2. Wady freelancingu
Podstawowy problem to formalizowanie umów na odległość. (O sposobach efektywnego zabezpieczania swoich interesów przez zlecenodawcę korzystającego z pracy freelancerów piszę dalej.) Jak wiadomo w świetle polskiego prawa każda zawierana umowa wymaga osobistej obecności obydwu stron zawierających umowę w jednym czasie i jednym miejscu. W przypadku gdy zleceniodawca i zleceniobiorca znajdują się od siebie w znacznej odległości (Warszawa – Katowice) podpisanie tego rodzaju umowy staje się problematyczne. Szczególnie jeżeli same zlecenie związane jest z wynagrodzeniem rzędu kilkuset złotych. Dla tego rodzaju kwoty raczej nikt nie będzie się specjalnie wybierał w podróż. Tego rodzaju fatyga musi bowiem kosztować, a co za tym idzie znacznie podnosić cenę wykonania zlecenia.
Druga okoliczność: Freelancerzy najczęściej nie prowadzą własnej działalności gospodarczej, a co za tym idzie nie mogą dostarczyć zleceniodawcy Faktury VAT.
Kolejna wada to brak bezpośredniego kontaktu zleceniodawcy z freelancerem. Oczywiście mamy maile, telefony, komunikatory internetowe i masę innych metod wirtualnego kontaktu. Zawsze jednak osobiste spotkanie pod względem komunikacji jest bardziej efektywne. Zleceniodawca często zgłasza zapotrzebowanie na usługę danego rodzaju nie będąc ekspertem w tej dziedzinie, a co za tym idzie nie znając wielu faktów istotnych pod względem realizacji zlecenia. O ile mamy do czynienia z profesjonalnie działającym freelancerem to w kontaktach ze zleceniodawcą właściwie wyłuszczy on wszelkie okoliczności i niuanse danej pracy tak by wzajemne ustalenia dotyczące wyglądu dzieła nie budziły wątpliwości żadnej ze stron. Jeżeli jednak zleceniodawca nawiąże współpracę z młodym freelancerem, brak odpowiedniego uścielenia faktów może doprowadzić do konfliktu. Freelancer wykona bowiem zlecenie wg wskazówek zleceniodawcy, dzieło jednak nie będzie pokrywać się z intencją zlecenodawcy.
Ostatnia kwestia to problem nieuczciwych zleceniodawców i zleceniobiorców. Czyli osób zlecających pracę i nie płacących wykonawcy, oraz wykonawców pobierających zaliczkę i nie wywiązujących się ze swych zobowiązań. Obecnie coraz rzadziej zdarzają się tego rodzaju przypadki. Zleceniodawcy zaczynają coraz bardziej doceniać specjalistów oferujących swoje usługi po dobrej cenie, a freelancerzy zdają sobie sprawę, że tego rodzaju nadużycia są równoznaczne z wbijaniem sobie noża w plecy i na dłuższa metę są zawsze nieopłacalne. Każdy kolejny zadowolony zleceniodawca to nowa rekomendacja, podwyższenie prestiżu i zwiększanie szans na kolejne bardziej opłacalne zlecenia. W tym jak i poprzednim wypadku kluczem do neutralizacji problemu jest przestrzeganie kilku prostych zasad bezpiecznej współpracy. (Patrz punkt 4)
3. Zalety freelancingu
Podstawowa zaleta freelancingu to cena. Zazwyczaj praca wykonywana przez wolnego strzelca jest tańsza o 30% - 50% przy tej samej jakości w porównaniu z kosztami jakie może ponieść zleceniodawca w przypadku najęcia do realizacji zadania zwykłej firmy z okolicy. Wynika to z kilku powodów.
Po pierwsze rekrutując wolnego strzelca możemy nająć wykonawcę zlecenia praktycznie z dowolnego miejsca w Polsce. (Właściwie nic nie stoi na przeszkodzie aby poszukiwać wykonawcy poza granicami naszego kraju.) W oczywisty sposób różnicują się koszty życia w zależności od lokalizacji. Osoba mieszkająca w Warszawie w naturalny sposób będzie miała wyższe wymagania płacowe niż osoba mieszkająca w jakiejś niewielkiej miejscowości. Nawiązując współpracę z freelancerem bardzo często mamy do czynienia z osobą z jakiegoś ładnego prowincjonalnego zakątka właśnie, a co za tym idzie chętnej do wykonania danego zlecenia po znacznie niższej cenie niż należało by zapłacić standardowo.
Po drugie najmując freelancera najmujemy wykonawcę bezpośrednio. Koszty realizacji zlecenia są więc pomniejszone o marżę jaką narzuca na usługę właściciel firmy, lub inny pośrednik., a bywa że jest ich po drodze dwóch lub trzech.
Po trzecie freelancer pracuje w domu. Nie musi utrzymywać powierzchni biurowej. Dojeżdżać do pracy. To również pomniejsza koszty.
Po czwarte freelancing gwarantuje dużą swobodę działania zleceniobiorcom. Pracują oni kiedy chcą i jak chcą. Liczy się tylko efekt. Możliwość elastycznego dysponowana własnym czasem i niezależność to wartości cenione. Wielu freelancerów dobrowolnie godzi się mniej zarabiać, uważając swobodę za swego rodzaju luksus który musi trochę ich kosztować.
3. Gdzie szukać freelancerów?
Obecnie freelancing staje się coraz popularniejszy. Istnieje coraz większa ilość serwisów za których zleceniodawcy mogą poszukiwać freelancerów. Wiele z nich działa na zasadzie aukcji zleceń, gdzie zleceniodawca określa czego potrzebuje i jaki może na to przeznaczyć budżet, a wolni strzelcy licytują się wzajemnie składając oferty wykonania. Zazwyczaj wygrywa ten freelancer który złoży najbardziej profesjonalną ofertę za najniższą cenę. Zazwyczaj serwisy te działają bezpłatnie, czasem pobierają niewielkie prowizje, lecz sprawdzają za to tożsamość freelancera i dają gwarancję jakości usług świadczonych przez zarejestrowanych w serwisie zleceniobiorców.
W najbliższym czasie w związku z różnego rodzaju usprawnieniami w prawie pracy obejmujących kwestię telepracy i znacznym wzrostem technicznych możliwości związanych zarówno z przekazem informacji jak i regulacją płatności na odległość można spodziewać się szybkiego rozkwitu freelancingu w naszym kraju.
Znalezienie freelancera stanowi obecnie bułkę z masłem. Wystarczy skorzystać z dowolnej wyszukiwarki internetowej i posłużyć się zapytaniem freelancing dla stron polskojęzycznych. W TOP 10 znajdą Państwo wystarczające zasoby do realizacji niemal każdego zlecenia.
4. Jak dbać o własne interesy w spotkaniu z freelancerem?
Przede wszystkim należy rzetelnie porównać oferty wolnych strzelców. Nie jest dobrym pomysłem od razu wybierać najtańsze usługi. Jeżeli jakiś freelancer oferuje realizację danego zlecenia po bardzo zniżonej cenie oznacza to najczęściej że nie ma doświadczenia w tego rodzaju zleceniach, gdyż nie wie z jakim nakładem pracy się ono wiąże.
Kolejna sprawa do portfolio. Podstawowe kryterium służące ocenie możliwości freelancera. Każdy wolny strzelec poważnie podchodzący do swego zajęcia posiada odpowiednią wizytówkę najczęściej w postaci strony internetowej z prezentacją jego referencji. W przypadku gdy np. ofertę wykonania strony internetowej zgłasza webmaster nie posiadający co najmniej kilku wykonanych przez siebie witryn internetowych zleceniodawca powinien omijać go szerokim łukiem.
Podejmując współpracę z freelancerem należy jasno scharakteryzować dzieło jakie ma być efektem pracy freelancera. Jest to podstawowe i jedyne kryterium oceny pracy wolnego strzelca. Należy dokładnie określić kryteria które musi spełniać wykonane zlecenie. Ustalenia powinny więc obejmować tryb przekazania dzieła, jego wymiary, formaty w których zostanie wykonane i wszelkie inne ewentualne właściwości które są istotne z punktu widzenia zleceniodawcy.
Gdy wybierzemy już odpowiedniego freelancera i ustalimy szczegóły zlecenia pozostaje finalizacja transakcji. Zleceniodawca niezabezpieczony umową obawia się bowiem iż wolny strzelec otrzymawszy zapłatę może nie przekazać stosownego dzieła, lub, że będzie ono wykonana niezgodnie z ustaleniami, a freelancer, że przekazawszy dzieło nie otrzyma od zleceniodawcy stosownego wynagrodzenia. Jak już wspominałem wcześniej zawarcie umowy o dzieło może czasem być kłopotliwe ze względu na odległość. Powszechnie stosuje się tzw. korespondencyjne zawieranie umów, gdzie zleceniodawca przesyła listem poleconym zleceniobiorcy dwie kopie podpisanych dokumentów, a freelancer popisuje i odsyła jedną kopię pod adres nadawcy. W przypadku jednak gdyby doszło do sytuacji w której tak zawarta umowa miała by być podstawą dochodzenia swych racji na drodze sądowej na niewiele by się ona przydała. Pozostaje więc takie przeprowadzenie wymiany wynagrodzenia i dzieła która technicznie minimalizuje ryzyko nadużyć od którejkolwiek ze stron. Jak może wyglądać taka wymiana? Można skorzystać z usług pośrednika który będzie ręczył za każdą ze stron transakcji i pośredniczył w wymianie wynagrodzenia i dzieła. Opcję taką umożliwiają niektóre serwisy internetowe. Freelancer może również przekazać dzieło w takiej postaci która co prawda umożliwia dokonanie oglądu przez zleceniodawcę, lecz uniemożliwia praktyczne wykorzystanie. Brakujące elementy freelancer dosyła dopiero po otrzymaniu wynagrodzenia. W przypadku grafiki może to być obraz w niskiej rozdzielczości zabezpieczony znakiem wodnym. W przypadku tekstu jego fragmenty w formacie uniemożliwiającym kopiowanie itd. Kredyt zaufania znacznie wzrasta po realizacji kilku pierwszych zleceń przez danego freelancera dla zleceniodawcy i przy dłuższej współpracy tego rodzaju zabezpieczenia zazwyczaj nie są potrzebne
Reklama:
Freelancing - www.FancyFactory.pl
