Patologie występują na każdym rynku kapitałowym na świecie. Dlaczego? Tam gdzie ludzie mają styczność i możliwość obracania dużymi pieniędzmi, zawsze pojawia się pokusa dokonywania pewnych nadużyć. Do jednego z najpoważniejszych tego typu przestępstw na rynku kapitałowym należy insider trading, czyli posłużenie się poufną informacją, ujawnienie jej i wykorzystanie do własnych celów.

Informacją poufną jest dokładna informacja, która dotyczy spółki giełdowej i nie została ona jeszcze ujawniona opinii publicznej, a w przypadku przekazania jej do powszechnej wiadomości, miałaby ona wpływ na cenę akcji, czy związanych z nią instrumentów pochodnych. Ze względu na swój charakter, do informacji poufnej ma dostęp wąski krąg osób. Poza osobami zatrudnionymi w strukturach spółki, takimi jak członkowie zarządu, czy pracownicy sekretariatów, z taką informacją mogą się zetknąć również pewne osoby z zewnątrz. Do tej grupy osób zaliczają się między innymi prawnicy, bankowcy lub inni specjaliści dziedzin związanych z finansami.

Do informacji poufnych, mających w wielu przypadkach decydujące znaczenie dla interesów spółek, możemy zaliczyć m.in. informacje o: planowanej fuzji czy przejęciu innej firmy, pozyskaniu np. intratnego zlecenia czy umowy, podaniu wyników osiągniętych przez spółkę, które znacząco odbiegają od oczekiwań rynku lub zmianie prognoz finansowych. W przypadku, gdy do zakupu lub sprzedaży akcji dochodzi za sprawą wykorzystania nieujawnionych jeszcze, odpowiednio korzystnych dla spółki lub niekorzystnych, informacji popełnia się przestępstwo. Grozi za nie odpowiedzialność karna w postaci grzywny do 5 mln zł i kara więzienia na okres od 3 miesięcy do 5 lat.

Ryzyko występowania takich sytuacji można strać się ograniczyć. Przede wszystkim spółki powinny ograniczać liczbę osób, które mają dostęp do tajnych informacji. Jeżeli mimo starań nie można zbytnio zawężać kręgu wtajemniczonych, warto wówczas udostępniać informacje do publicznej wiadomości w formie bieżącego raportu. Niewątpliwie takie publikacje będą miały równocześnie wpływ na giełdowy kurs spółki, jednak w ten sposób ogranicza się przestrzeń powstawania patologii i działania insiderów.

W sytuacji gdy doszło do naruszenia prawa, czynności sprawdzające podejmuje Komisja Nadzoru Finansowego. W trybie postępowania identyfikowane są strony transakcji oraz osoby, które zyskały na skutek prawdopodobnego ujawnienia tajnej informacji. Poszukiwane są powiązania pomiędzy osobami, które miały dostęp do poufnej informacji, a tymi, które na skutek jej wykorzystania zyskały. Jeżeli KNF podejrzewa przestępstwo, to podejmuje współpracę z odpowiednimi organami ścigania.