Są sytuacje, gdy 11 godzinnego odpoczynku dobowego możesz udzielić w innej dobie (tzw. równoważny odpoczynek dobowy). W możliwie prosty sposób – i na przykładach – staramy się wyjaśnić stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w tej sprawie.
2 przypadki, gdy możesz udzielić odpoczynku równoważnego
Pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku (tzw. odpoczynek dobowy). Nie dotyczy to tylko:
- pracowników zarządzającym w imieniu pracodawcy zakładem pracy,
- przypadków, gdy trzeba prowadzić akcję ratowniczą w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.
W obu wskazanych przypadkach pracownikowi przysługuje jedynie równoważny okres odpoczynku w okresie rozliczeniowym.
„Zabierasz” w 1 dobie, musisz oddać w innej!
Zasada jest następująca: udzielenie równoważnego okresu odpoczynku polega zawsze na obniżeniu czasu pracy w innej dobie. Innymi słowy: równoważny okres odpoczynku zwiększy okres odpoczynku pracownika w innej dobie pracowniczej.
Co do zasady – po ostatniej pracy w danej dobie
Równoważnego odpoczynku postaraj się udzielić bezpośrednio po ostatnim okresie wykonywania pracy w danej dobie (która narusza odpoczynek dobowy) w wymiarze, który dopełni okres odpoczynku po zakończeniu pracy do 11 godzin. Oznacza to, że pracownik będzie mógł podjąć pracę w następnej dobie dopiero po upływie kolejnych 11 godzin od zakończenia pracy w poprzedniej dobie.
|
Przykład
Pracownik zgodnie z rozkładem czasu pracy pracuje od 8.00 do 16.00. W związku z awarią świadczył pracę we wtorek od 8.00 do 24.00. W związku z tym nie skorzystał z odpoczynku dobowego w pełnym wymiarze – ma tylko 8 godzin odpoczynku. Zatem ma on prawo do równoważnego odpoczynku w wymiarze 3 godzin, który ma być udzielony bezpośrednio po zakończeniu pracy we wtorek. Oznacza to, że w środę pracownik będzie mógł podjąć pracę po upływie 11 godzin od zakończenia pracy we wtorek (po 11 godzinach od 24.00), czyli dopiero o godzinie 11.00 zamiast o 8.00
|
Wyjątkowo – odpoczynek w późniejszym czasie
W wyjątkowych sytuacjach, gdy nie jest możliwe udzielenie równoważnego okresu odpoczynku bezpośrednio po okresie wykonywania pracy, możesz udzielić równoważnego okresu odpoczynku w innej dobie (będzie to wówczas dodatkowy okres odpoczynku w danej dobie). Wówczas jego wymiar będzie odpowiadał liczbie godzin, o jaką naruszono dobowy okres odpoczynku. O tę liczbę godzin zostanie wówczas obniżony wymiar czasu pracy w danej dobie.
|
Przykład
Jeżeli w powyższej sytuacji nie jest możliwe aby pracownik rozpoczął pracę dopiero o 11.00 i jest konieczne aby był w pracy o 8.00 to te 3 godziny równoważnego odpoczynku mogą być udzielone innego dnia pracy tego pracownika. Będzie więc mógł, na przykład w piątek, przyjść do pracy o godz. 11.00 lub skończyć pracę o godzinie 13.00.
|
Gdy odpoczynek zostaje przerwany…
Może się zdarzyć, że w danej dobie odpoczynek dobowy zostanie przerwany. Może to spowodować, że żaden z dwóch okresów odpoczynku nie trwa nieprzerwanie 11 godzin. W takiej sytuacji weź pod uwagę dłuższy z tych okresów. Następnie sprawdź, ile godzin „brakowało mu” do pełnych 11 godzin odpoczynku. W ten sposób dowiesz się, ile równoważnego odpoczynku musisz oddać.
|
Przykład
Główna księgowa ma stały rozkład czasu pracy (od godz. 9.00 do 17.00). W związku z posiedzeniem zarządu została wezwana do zakładu w godzinach 22.00 – 24.00. Te 2 godziny pracy przerywają jej 11 – godzinny nieprzerwany odpoczynek. Od 17.00 do 22. było 5 godzin odpoczynku a od 0.00 do 9.00 jest 9 godzin odpoczynku. Do 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku zabrakło 2 godzin (11 – 9 = 2). Zatem trzeba udzielić 2 godzin równoważnego odpoczynku. Pracownica powinna przyjść następnego dnia do pracy o 11.00 zamiast o 9.00. Może też otrzymać 2 godziny wolne w innym dniu (poprzez późniejsze rozpoczęcie lub wcześniejsze zakończenie pracy).
|
Równoważny odpoczynek obniża wymiar – ale nie wynagrodzenie!
Należy przyjąć, że udzielenie równoważnego okresu odpoczynku polegające na obniżeniu czasu pracy nie może spowodować obniżenia wynagrodzenia za godziny niedopracowane do wymiaru dobowego.
|
Przykład
Pracownik otrzymuje wynagrodzenie w stałej stawce w wysokości 3000 zł. Jeżeli został mu udzielony równoważny odpoczynek w wymiarze 3 godzin to o tyle godzin obniżony został jego wymiar czasu pracy. W październiku 2007 r. przepracował więc tylko 181 godzin (wymiar wynosi 184 godziny). Chociaż pracownik nie wypracował pełnego wymiaru, jego wynagrodzenie za październik pozostaje bez zmian (czyli wyniesie 3000 zł).
Natomiast pracownik wynagradzany stawką godzinową (15 zł.) za te 3 godziny otrzyma wynagrodzenie w wysokości 45 zł.
|
|
UE uważa podobnie
Na sposób rozumienia i udzielania równoważnego odpoczynku ma także wpływ Dyrektywa 2003/88/WE PE i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie niektórych aspektów organizacji czasu pracy, orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawie Jaeger C-151/02. Zgodnie z powyższym orzeczeniem, zmniejszenie dziennych okresów odpoczynku (obejmujących kolejne 11 godzin) poprzez okres czasu spędzony na dyżurze dołączonym do zwykłego czasu pracy jest możliwe pod warunkiem, że odpowiedni równoważny okres odpoczynku zostanie przyznany zainteresowanym pracownikom w okresach niezwłocznie następujących po odpowiednich okresach pracy.
|
Podstawa prawna:
Reklama:
Z raportu PIP wynika, że ponad połowa przedsiębiorstw błędnie stosuje przepisy o czasie pracy! Skorzystaj z porad na www.KadryOnline.pl i dowiedz się, jak poprawnie stosować przepisy czasu pracy! 
Brak komentarzy
