Franczyza Dla Początkujących

Mówiąc dość ogólnie, franczyzą (od angielskiego franchising) nazywamy umowę o korzystanie z cudzej marki oraz znaku firmowego, a także sprawdzonych już metod prowadzenia działalności gospodarczej (często zwanymi z angielskiego know-how, dosłownie „wiedzieć, jak”) w zamian za stałą opłatę lub udział w zyskach albo przychodach.

• Markę – franczyzobiorca nie musi wypracowywać swojego wizerunku w danej branży, gdyż jego przedsiębiorstwo działa pod marką franczyzodawcy, która jest zazwyczaj bardzo znana (najpopularniejszym przykładem marki franczyzowej o globalnym zasięgu jest McDonalds Corporation. Ta amerykańska firma została założona 15 maja 1940 r. w San Bernardino w Kalifornii jako restauracja przez braci Dicka i Maca McDonaldów. W 2001 r. jej przychody wyniosły 14,87 miliardów USD, a zyski netto – 1,64 mld. Ciekawym było stwierdzenie Harry’ego J. Sonneborne’a jednego z właścicieli McDonald's: „Jesteśmy biznesem w dziedzinie nieruchomości. Jedynym powodem, dla którego sprzedajemy hamburgery, jest to, że przynoszą największy dochód płatnikom czynszu.”)

• Znak handlowy (często utożsamiany z logo) – franczyzobiorca już na starcie swojej działalności otrzymuje elekenty rozpoznawcze swojej marki (np. złote łuki McDonaldsa są obecne w ponad 30 tysiącach lokali obecnych w 120 krajach świata, w tym oczywiście w Polsce), z punktu widzenia konsumenta można powiedzieć że jest to decydujące, konsument wie, że w każdym punkcie należącym do danej sieci franczyzowej może spodziewać się zbliżonego standardu przede wszystkim jakościowego (bardzo ciekawy jest przykład osób udających się w podróże do egzotycznych krajów świata – na codzień nie gustują w hamburgerach tej korporacji, lecz jadąc np. do Tajlandii czy RPA szukają lokali sygnowanych złotymi łukami, gdyż „wiedzą jakich standardów mogą się spodziewać”).

• Organizację pracy i produkcji – zostało to juz wspomniane w punkcie poprzednim. Franczyzodawca musi dbać o wizerunek własnej marki. Marka ktora nie jest powszechnie znana, nie będzie dobrym przedmiotem franczyzy. Stąd też franczyzodawca przekazuje know-how i dba o jego przestrzeganie po stronie franczyzobiorcy. Właśnie dzięki temu na całym świecie możliwa jest podobna forma producji czy sprzedaży zwykłego hamburgera.

1. Rozpoznawalna marka – Przedsiębiorca działający w ramach franczyzy startuje niejako z wyższego pułapu. Jest on właścicielem punktu działającego nierzadko w ramach globalnej sieci. Klienci rozpoznają markę pod którą działa, a co za tym idzie także należącą do niego placówkę bankową czy sklep spożywczy właśnie ze względu na silne skojarzenie z marką (często mylnie utożsamianą z logo firmy) – nieistotne jest tu to, że zaczął on działalność np. 3 dni wcześniej, potencjalny klient zwyczajnie wie, czego może się spodziewać. Także w negocjacjach z partnerami biznesowymi marka którą reprezentuje franczyzobiorca potafi być bardzo pomocna, np. bankowcy wiedzą, że otwieranie sklepu należącego do znanej sieci dyskontowej jest mniej ryzykowne niż budowanie marki i reputacji firmy od zera. Stąd też uzyskanie kredytu na tą pierwszą działalność powinno byc o wiele łatwiejsze niż na drugą.

2. Łatwość rozpoczecia i prowadzenia działalności – Franczyzobiorca otrzymuje niejako instrukcję prowadzenia swojego nowego biznesu. Stąd też jest ona często polecana osobom posiadającym znaczniejsze środki do zainwestowania w jakieś przedsięwzięcie, jednak nie mającym pomysłów lub strategii wdrożenia ich w życie. Stąd też popularność franczyzy wśród początkujących przedsiębiorców w krajach zachodnich (w Polsce zanikającymi barierami są kapitały oraz wciąż zbyt mała popularność samego zagadnienia franczyzy – należy jednak odnotować znaczący postęp oraz dobre perspektywy całkowitej likwidacji tych barier).

3. Szybki start – Franczyzobiorca otrzymuje sprawdzony wcześniej wielokrotnie przepis na biznes. Jego zadaniem jest dobrze wdrożyć go w życie. Do tego dochodzą ewentualne zmagania z lokalną biurokracją i podatkami. Poza tym jednak nie ma problemu odnalezienia metodą prób i błędów odpowiednich metod reklamy, promocji, organizacji pracy czy nawet wystroju lokalu czy sklepu. Cała ta wiedza, wraz ze sprawdzonymi metodami rozwiązywania ewetualnych trudności, pochodzi od franczyzodawcy. Dzięki temu, po zawarciu umowy franczyzowej, przedsiębiorca nie musi poświęcać wiele czasu na planowanie i doskonalanie swojego biznesu – jedynie wdraża w życie instrukcję.

4. Rozwój – Franczyzobiorcy są biznesmenami. Siłą rzeczy więc dzielą się na lepszych i gorszych. Ci najlepsi i najambitniejsi mogą się świetnie rozwijać w ramach sieci franczyzowej otwierając nowe punkty (pod warunkiem uzyskiwaniu dobrych wyników przez już istniejące przez nich posiadane). Jeśli sprawdzają się naprawdę dobrze, mogą stać się znaczącymi właścicielami sieci (oczywiście wszystko w ramach umów franczyzowych) np. sklepów czy kawiarni działających w danym mieście, regionie czy nawet kraju.

5. Ciągłe kształcenie – Franczyzodawcy (szczególnie ci o zasięgu globalnym) inwestują w swoich franczyzobiorców. Między innymi zapewniając im w ramach opłat franczyzowych dośc częste szkolenia, dzięki którym ci drudzy będą wciąż na bieżąco z wszelkimi nowościami z ich branży. „Zwykły” przedsiębiorcach często traci ogromnie dużo czasu i pieniędzy na pozyskanie wiedzy której szuka, a która może być czasami nawet niedostępna dla osób spoza struktur wielkich korporacji.

6. Mniejsze ryzyko - Około 50% nowych przedsięwzięć upada w ciągu 2 lat. W wypadku franczyzy natomiast ryzyko jest o wiele niższe pod warunkiem dobrego przebadania rynku lokalnego przez debiutującego franczyzobiorcę.

1. Kontrola – To samo co jest zaletą dla jednych, może być wadą dla drugich. Franczyza zdecydowanie nie jest biznesem dla ludzi chcących przecierać szlaki, wprowadzać innowacje czy też po prostu chcących sprawdzić własne pomysły na rynku. Istnieją tu instrukcje, procedury i okólniki których należy ściśle przestrzegać pod rygorem rozwiązania umowy franczyzy i kar w iej zawartych. Franczyzobiorca z definicji odpowiada za markę swojego franczyzodawcy, toteż zawsze musi on postępować mając na uwadze jej dobro.
2. Koszty – ponieważ franczyza bardzo obniża ryzyko prowadzenia działalności, kosztuje ona niemało. Nie chodzi tu tylko o same opłaty franczyzowe, ale również o koszty sprostania zuniformizowanym (często w skali globalnej) standardom wyznaczanym przez franczyzodawcę. Częstokroć ujednolicana jest również polityka dotycząca wynagrodzeń czy dostawców. Stąd też franczyza nie jest interesem dla osób z niskim kapitałem.
3. Ewentualne konflikty – Interesem franczyzodawcy jest zarobek. Bierze się on od franczyzodawców. Stąd też zbyt agresywna polityka użyczającego marki, może uczynić wymarzony biznes mało rentownym lub co gorsza stratnym. Franczyzobiorca za to może okazać się niekompetentny lub niesolidny – powoduje to natychmiastową interwencję franczyzodawcy.
4. Rozmycie odpowiedzialności – Najprościej przedstawia się to na przykładzie: Jeśli z jakichś powodów w restauracji McDonalds w Nowym Jorku konsument znajdzie kawałek szkła w swim hamburgerze, wiadomość taka obiegnie cały świat i automatycznie uderzy we franczyzobiorców tej sieci, nieważne czy znajdują się w USA, w Australii czy w Polsce. Polityka jednolitych standardów ma na celu zminimalizowanie takiego ryzyka. Jednak niczego nie można być pewnym, toteż ewentualny franczyzobiorca musi wziąść pod uwagę że również on może ponieść konsekwencję cudzego niedbalstwa czy nieszczęśliwego wypadku mających miejsce nawet na drugiej półkuli.

• http://www.franczyzawpolsce.pl/portal/ - Polski Portal Systemów Sieciowych, niezwykle bogaty w treść zbiór informacji o franczyzie w Polsce, znajdziesz tam między innymi ogromną bazę działających w kraju sieci franczyzowych, aktualności, rozbudowany dział prawa i wiele innej przydatnej wiedzy.

• http://franchising.info.pl/main.php - kolejny ciekawy portal dotyczący franczyzy, szczególnie polecam działy „ABC” w którym znajduja się zarówno ogólne informacja, jak i konkretne porady zarówno dla franczyzodawców, jak i dla franczyzobiorców

• http://www.polityka.pl/archive/do/registry/secure/showArticle?id=3333452 – artykuł Adama Grzeszaka „Wasz szyld, nasz interes” pochodzący z tygodnika „Polityka”