Ekwiwalent za niewykorzystany urlop przysługuje pracownikowi, który z różnych powodów nie może wykorzystać swojego prawa do urlopu.

W przypadku niewykorzystania części bądź całości urlopu, pracodawca jest zobowiązany wypłacić pracownikowi ekwiwalent z powodu rozwiązania umowy o pracę. Nie ma tu znaczenia sposób ustania stosunku pracy. Ekwiwalent przysługuje więc również w razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Ekwiwalent przysługuje jedynie w chwili ustania stosunku pracy. W pozostałych przypadkach pracownikowi przysługuje urlop w "naturze". Wysokość ekwiwalentu oblicza się tak, jak wynagrodzenie za czas urlopu, ze wszelkimi zmianami przewidzianym w przepisach szczególnych.

W razie śmierci pracownika, ekwiwalent przysługuje małżonkowi lub innym uprawnionym osobom bądź wchodzi do spadku.