…gdy przebywa na urlopie bezpłatnym. Pracodawca nie może oczekiwać, że będzie on wykonywał swoje obowiązki wynikające z umowy o pracę.

Jednocześnie w tym czasie pracodawca nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. "Gazeta Prawna" podaje: "istotą urlopu bezpłatnego udzielanego na podstawie art. 174 k.p. jest zwolnienie pracownika z obowiązku wykonywania zatrudnienia i zwolnienie pracodawcy z obowiązku wypłacania wynagrodzenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 listopada 1996 r., III AUa 888/96, Apel. -W-wa 1997/2/9). Jeżeli więc pracodawca na wniosek pracownika udzieli mu urlopu bezpłatnego, ale jednocześnie umówi się z nim, że będzie on w tym czasie wykonywał część swoich dotychczasowych obowiązków, to nie można mówić o udzieleniu pracownikowi urlopu bezpłatnego. Strony wciąż wiąże ta sama umowa o pracę tyle, że o zmodyfikowanej treści. (...) Jeśli zgodnym zamiarem stron będzie dalsze wykonywanie przez pracownika tej samej pracy na rzecz pracodawcy, tyle tylko, że w ograniczonym zakresie, pracownik w okresie tym nabywa prawo do wynagrodzenia za wykonywaną pracę (z uzasadnienia wyroku SN z 12 grudnia 2004 r., III PK 42/04, OSNP 2005/6/77)".

W czasie, gdy pracownik przebywa na urlopie, to może zacząć prowadzić własną działalność gospodarczą i wtedy, już jako podmiot gospodarczy może zawrzeć umowę z pracodawcą, dającym mu urlop bezpłatny. "W takiej sytuacji przedmiotem umowy nie mogą być czynności stanowiące obowiązki pracownika wynikające z umowy o pracę. Należy przy tym pamiętać, że prowadzenie działalności gospodarczej w okresie urlopu bezpłatnego powoduje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ubezpieczenie zdrowotne" - podaje "Gazeta Prawna".