Kilka dni temu spotkałem jedną ze swoich dawnych znajomych, która jest księgową w firmie serwisującej windy. Pamiętam doskonale, że przy poprzednim naszym spotkaniu moja koleżanka narzekała na niezbyt dogodną lokalizację swojego biura.
Dlatego też jednym z pierwszych moich pytań była ta właśnie kwestia. Okazało się, że jej firma znacznie się rozrosła, a w związku z tym przeniosła swoje biuro do centrum. Jak się jednak okazało, chociaż zmiana biura (jako taka) cieszy, to jednak narobiła mojej koleżance także sporo kłopotów.
Rozliczana przez nią firma wykorzystuje w swojej działalności duże ilości części zamiennych, które kupuje wprost od producentów. Dokonuje tego kilka razy w miesiącu, a towar składuje w swoim magazynie. Jak się więc z pewnością domyślasz, otrzymane od kontrahentów faktury VAT opiewają niekiedy na ogromne kwoty. Niestety, moja znajoma ma problem, gdyż okazało się, że przeprowadzka narobiła sporego bałaganu w organizacji firmy i nie można doszukać się kilku faktur. Nie wiadomo nawet, czy owe faktury dotarły do firmy, czy może zaginęły w transporcie. Moja znajoma musi więc zażądać duplikatów tych faktur. W tej sytuacji pojawia się pytanie, kiedy (i czy w ogóle) może odliczyć z nich VAT.
Musisz wiedzieć, iż w praktyce czasami zdarza się, że faktura w ogóle nie dociera do nabywcy, albo już po otrzymaniu ginie lub zostaje w jakiś sposób zniszczona. Ustawodawca przewidział tego typu zdarzenia i dał podatnikom prawo zwrócenia się do wystawcy faktury pierwotnej o jej duplikat. Zwróć uwagę, iż w myśl § 22 ruptu2 jeżeli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie - sprzedawca, na wniosek nabywcy, powinien ponownie wystawić mu fakturę (lub fakturę korygującą) - zgodnie z danymi zawartymi w fakturze pierwotnej.
W takiej sytuacji rozliczający VAT mają często problemy z ustaleniem terminu, w jakim mogą odliczyć VAT z otrzymanego duplikatu faktury. Musisz pamiętać, że termin ten zależy od tego, kiedy i w jakich okolicznościach zaginął oryginał faktury. W praktyce możesz spotkać się z 3 sytuacjami, a mianowicie:
Sytuacja 1 - Faktura ginie w drodze do nabywcy
Czasami zdarza się, że nabywca wie, iż dostawca (usługodawca) wystawił mu fakturę VAT, ale jej oryginał z jakichś powodów nigdy do niego nie dotarł. Ponieważ nabywca nie ma oryginału - nie może oczywiście odliczyć VAT z tej faktury (której fizycznie nie ma). W tej sytuacji powinien zwrócić się do wystawcy tej faktury z prośbą o wystawienie jej duplikatu. Po jego otrzymaniu ma prawo odliczyć VAT naliczony w niej zawarty. Może tego dokonać w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał duplikat, lub w rozliczeniu następnego okresu.
Sytuacja 2 - Faktura ginie po odliczeniu VAT
W tym przypadku, z uwagi na fakt, że zagubienie lub zniszczenie oryginału faktury pierwotnej nastąpiło już po odliczeniu z niej VAT naliczonego - otrzymany od dostawcy (usługodawcy) duplikat faktury jest jedynie dokumentem potwierdzającym prawo do tego dokonanego odliczenia.
Sytuacja 3 - Faktura ginie po otrzymaniu przez nabywcę, ale przed odliczeniem z niej VAT
Może się również zdarzyć, iż oryginał faktury został co prawda prawidłowo doręczony odbiorcy, ale zaginął lub został zniszczony jeszcze przed odliczeniem z niej VAT. W tej sytuacji, po otrzymaniu duplikatu tej faktury, można odliczyć VAT naliczony jedynie poprzez korektę deklaracji. Chociaż możesz spotkać również odmienne stanowiska fiskusa, to jednak takie postępowanie uważam w tym przypadku za najbezpieczniejsze.
Musisz pamiętać, iż NSA w wyroku z marca 2007 r. (sygn. akt I FSK 541/06) orzekł, że jeśli podmiot nie zakwestionuje skutecznie, że oryginały faktur zostały mu doręczone (nie udowodni, że było inaczej), to fakt ten wywoła określone skutki prawne w VAT, tj. ustanowi prawo do odliczenia z nich podatku naliczonego. Natomiast doręczenie kolejnych dokumentów faktur (duplikatów) tego prawa już nie ustanowi. W ww. wyroku sąd uznał, iż w tym przypadku rozliczenia VAT z otrzymanych duplikatów faktur należy dokonać wyłącznie w drodze korekty deklaracji.
Zdaniem NSA już sam fakt wpływu faktury pierwotnej do nabywcy rodzi termin podatkowy, uprawniający do zastosowania odliczenia VAT. Nie zmienia tego terminu ani zgubienie, ani też zniszczenie faktury pierwotnej, której wpływ uprzednio odnotowano. Natomiast gdyby faktura pierwotna w ogóle nie dotarła do nabywcy –- wówczas mógłby on dokonać odliczenia VAT w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał duplikat faktury (lub w miesiącu następnym).
Wynika z tego, iż zanim zdecydujesz się na odliczanie VAT z duplikatu faktury, przede wszystkim powinieneś upewnić się, czy aby na pewno oryginał faktury nie dotarł do Twojej firmy.
Reklama:
Poradnik „VAT w praktyce” da Ci konkretne wskazówki, jak uchronić się przed konsekwencjami cudzych błędów w fakturach.
Dzięki niemu nie będziesz musiał płacić za nie swoje pomyłki. www.vatwpraktyce.pl
