Pracodawca zgodnie z przepisami zawartymi w Kodeksie Pracy ma możliwość nakładania na pracowników kar porządkowych. Kiedy, za co, i w jakim zakresie pracownik może zostać ukarany przez pracodawcę?

Istnieją trzy formy kar, jakie mogą zostać nałożone na osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę. Są to upomnienie, nagana, oraz kara pieniężna. Pracodawca nie ma uprawnień do stosowania jakichkolwiek innych kar porządkowych, a ich zamknięty zakres nie może zostać rozszerzony przez regulacje wewnętrzne danego zakładu pracy.

Warunkiem koniecznym dającym pracodawcy podstawę do nałożenia kary na pracownika jest popełnienie przez zatrudnionego przewinienia, którym może być nieprzestrzeganie porządku pracy, nieprzestrzeganie zakładowego czasu pracy, przepisów bhp, czy też stawienie się w pracy po spożyciu alkoholu. Przyczyną do nałożenia kary porządkowej może być też niewykonanie poleceń przełożonego, ale w tym konkretnym przypadku nie może zostać nałożona kara finansowa.

Istotną zasadą obowiązującą podczas nakładania kar jest fakt, że pracodawca nie ma uprawienia do nakładania więcej niż jednej kary za to samo przewinienie. W praktyce pracownik może dostać zarówno upomnienie lub naganę oraz obniżenie premii, ale tylko w przypadku, gdy wewnątrzzakładowe przepisy regulują jej zależność od wyników pracy.

Pracodawca ma obowiązek poinformować pracownika pisemnie o nałożonej karze. Zanim ją nałoży, musi wysłuchać pracownika, który swoje wyjaśnienia może złożyć na piśmie, ustnie, może także nie składać ich w ogóle. Pismo informujące pracownika o nałożeniu na niego kary musi natomiast zawierać rodzaj i datę naruszenia obowiązków, musi także zawierać informację o możliwości odwołania się od decyzji pracodawcy. Odpis zawiadomienia o nałożonej karze składa się do akt osobowych zatrudnionego.

Kara nałożona może być w terminie do 14 dni od uzyskania przez pracodawcę informacji o przewinieniu pracownika. Bieg tego terminu może być zatrzymany przez nieobecność pracownika w zakładzie pracy. Kara porządkowa nie może być nałożona po upływie trzech miesięcy od zdarzenia, za które ma być nałożona.