Pokonując codzienną drogę do pracy i z powrotem pracownicy mogą być narażeni na różnego rodzaju przykre wypadki losowe. Niewielu z nich wie, w jakich sytuacjach przysługuje im odszkodowanie, a kiedy nie mogą na nie liczyć. Redaktorka „Szkoleń bhp w firmie” wyjaśnia ewentualne wątpliwości na przykładach.

Trzeba wiedzieć, że za wypadek w drodze do pracy oraz wypadek w drodze z pracy uznawane jest nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia lub innej działalności, jeżeli droga ta była najkrótsza i została przerwana (art. 57b ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – Dz.U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.; dalej: ustawa emerytalna). Wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy jest także wypadek w czasie przerwy w drodze, która była życiowo uzasadniona i jej czas nie przekraczał granic potrzeby, a także gdy droga nie będąc najkrótszą, była ze względów komunikacyjnych najdogodniejsza (art. 57b ust. 1 zd. 2 ustawy emerytalnej).

Pracownik w drodze do pracy chciał kupić sobie kanapkę na drugie śniadanie. W tym celu musiał przejść kawałek dalej do sklepu spożywczego, poślizgnął się na oblodzonym fragmencie chodnika i złamał nogę. Wypadek ten będzie zakwalifikowany jako wypadek w drodze do pracy, gdyż nastąpił on w czasie życiowo uzasadnionej przerwy w drodze, a czas tej przerwy nie przekraczał granic potrzeby.

Pracownik wracał samochodem z pracy do domu. W trakcie podróży poczuł ból głowy i zatrzymał się przy aptece w celu zakupu środka przeciwbólowego. Wychodząc z apteki, został napadnięty i doznał urazu głowy. Wypadek ten powinien być uznany za wypadek w drodze z pracy do domu. Droga pracownika została wprawdzie przerwana, lecz przerwa była życiowo uzasadniona sprawami załatwianymi przez niego samego i na jego rzecz.

Gdyby jednak w analogicznej sytuacji pracownik w trakcie podróży otrzymał np. wiadomość od żony, że dziecko jest chore i ma on kupić po drodze lekarstwa, droga pracownika zostałaby przerwana, a zdarzenie nie mogłoby być uznane za wypadek w drodze z pracy do domu.

Pracownik codziennie w drodze z pracy do domu dokonywał zakupów spożywczych w osiedlowym sklepie znajdującym się niedaleko domu. Pewnego dnia po wyjściu ze sklepu pracownik został pogryziony przez psa i doznał licznych obrażeń nóg i rąk (przede wszystkim ran szarpanych). Zdaniem Sądu Najwyższego codzienne, zwyczajowe dokonywanie zakupów artykułów spożywczych podczas odbywania najkrótszej drogi z pracy do domu nie przerywa tej drogi, także wówczas, gdy dokonaniu zakupu towarzyszy spożycie alkoholu, które w żadnym stopniu nie wpłynęło na zdarzenie wypadkowe.

Pracownik wracał z pracy do domu własnym samochodem. Po drodze samochód uległ awarii, którą pracownik próbował sam usunąć. W trakcie dokonywania naprawy pracownik poważnie zranił się w rękę. Zdarzenie to jest wypadkiem w drodze z pracy do domu.

Pracownik udał się po pracy do domu przyjaciół na prywatkę i gdy szedł chodnikiem, doznał urazu głowy z powodu oderwania się sopla z dachu budynku, obok którego przechodził. Zmiana trasy oraz przerwanie drogi do domu pracownika w celu spotkania towarzyskiego wyłączają w tym przypadku możliwość uznania tego zdarzenia za wypadek w drodze z pracy, nawet jeśli droga do domu byłaby po tym spotkaniu kontynuowana.

Drogą do pracy lub z pracy jest także, oprócz drogi z domu do pracy (i z powrotem), droga do i z miejsca:

• innego zatrudnienia,
• miejsca zwykłego spożywania posiłków,
• odbywania nauki zawodu lub studiów.

Pracownik zatrudniony w firmie w wymiarze połowy etatu wyszedł z pracy po czterech godzinach, aby udać się do innej firmy, w której również był zatrudniony na pół etatu. W czasie drogi został potrącony przez samochód i odwieziony do szpitala. Zdarzenie to będzie zakwalifikowane jako wypadek z drodze z pracy, mimo że pracownik nie wracał do domu.

Po zakończeniu pracy pracownik będący studentem udał się w kierunku uczelni w celu odbycia planowanych zajęć. W trakcie podróży autobus raptownie zahamował i wszyscy pasażerowie się poprzewracali. Poszkodowany pracownik doznał licznych potłuczeń. Zdarzenie to będzie zakwalifikowane jako wypadek w drodze z pracy (pomimo że pracownik nie wracał do domu).

Pracownik wykonywał pracę poza miejscem swego zamieszkania i okresowo przebywał w miejscu świadczenia pracy, mieszkając w pokoju gościnnym zakładu pracy. Droga pracownika z miejsca jego tymczasowego zamieszkania do miejsca pracy będzie również drogą do pracy.