Ostatnie kilka lat przyniosło Polsce prawdziwy wysyp tak domków jednorodzinnych, jak i nieruchomości komercyjnych. Zazwyczaj budynki te są wyposażone w ogrody czy chociaż pewne namiastki tychże. Znaczenia nabiera również estetyka już istniejącej zieleni - zarówno tej będąca w posiadaniu osób prywatnych i firm, jak i tej której właścicielami są jednostki samorządu terytorialnego (choćby parki miejskie).
W związku z tym od pewnego czasu istotnie rośnie popyt na usługi specjalistycznych podmiotów zajmujących się dbaniem o wszystkie te trawniki, drzewa oraz krzewy. Rynek ten kształtuje się nie tylko w centrach dużych miast (nieruchomości komercyjne, zieleń miejska) ale i na obrzeżach aglomeracji oraz w mniejszych miejscowościach (poza wymienionymi obiektami chodzi tu oczywiście o ogródki przy domkach jednorodzinnych oraz małych budynkach wielorodzinnych). Praktycznie każdy potrafi kosić trawniki czy podlewać rabatki. Pytaniem jest jednak czy można uczynić z tego sposób na życie oraz czy wymienione czynności są wystarczającymi aby osiągnąć sukces w branży utrzymania zieleni.
CO JEST POTRZEBNE?
Rozważane we wstępie niniejszego opracowania proste czynności nie muszą generować wysokich dochodów, jednak dość łatwo znajdą szerokie grono klientów. Do bardziej zaawansowanych zadań będą jednak potrzebni pomocnicy. Nie tylko ze względu na czysto fizyczne aspekty te pracy związane z na przykład wyczerpaniem czy koniecznością pomocy choćby przy pracy w trudnodostępnych miejscach wymagających użycia drabiny. Niezbędna jest również wiedza merytoryczna oraz umiejętności wymagające praktyki takie jak choćby artystyczne strzyżenie żywopłotów. Osobę z wykształceniem ogrodniczym można zatrudnić już nawet za 1500 złotych netto miesięcznie
Konieczny będzie również cały arsenał narzędzi i akcesoriów. Wymieńmy kilka z nich.
Wariant podstawowy:
- Kosiarka do trawy oraz kosa spalinowa - będą one podstawowymi dla małej firmy świadczącej proste usługi. Należy pamiętać nie tylko o cenie ale również wydajności oraz bezawaryjności niniejszych sprzętów. poleca się sprzęty nowe. Duży wybór dostępny jest między innymi w hipermarketach budowlanych. Szacowany koszt wydajnych sprzętów wysokiej jakości powinien zamknąć się w 5 000 złotych.
- Samochód (van lub półciężarówka) - Jest to oczywistym ze względu na konieczność dojazdu do klienta. Dostatecznie duży pojazd może zastępować pomieszczenie gospodarcze zwiększając jednak koszty dojazdu. Używaną półciężarówkę w dobrym stanie można kupić już za 20 000 złotych. Vana - za 5 000 złotych.
- Pomieszczenie biurowe oraz składzik - W zasadzie można funkcjonować bez tych miejsc, jednak ułatwiają one życie. Wynajem małego pomieszczenia zdatnego na biuro to koszt od 500 do 5 000 złotych miesięcznie. Małą szopę lub dobrze dostępną piwnicę można wynająć już za 1 000 złotych miesięcznie.
- Zestaw narzędzi "drobnych" (na przykład: łopaty, sekatory, piły ręczne) ‑ W zależności od profilu działalności firmy, należy skompletować dodatkowe narzędzia niezbędne w pracy. Ich koszt powinien zamknąć się w 1 000 złotych.
- Inne akcesoria (na przykład drabina, węże elastyczne, duże przedłużacze elektryczne, pojemniki na odpady, piły spalinowe, dmuchawy i tym podobne) - I tu potrzeby mogą być bardzo różne. Koszty mogą także różnić się znacznie: od 1 000 do 10 000 złotych.
Wariant zaawansowany (poza elementami wymienionymi w wariancie podstawowym):
- Półciężarówka - wraz ze zwiększaniem kręgu klientów oraz zatrudnienia przedsiębiorstwo nie tylko będzie potrzebowało dublowania wielu narzędzi, ale również będzie mu przydatny kolejny wydajny środek transportu. Wspomniany koszt używanej półciężarówki w dobrym stanie to 20 000 złotych.
- Samobieżna kosiarka do trawy o znacznej wydajności - sprzęt taki jest szczególnie przydatnym w wypadku bardzo dużych ogrodów czy boisk piłkarskich. Jego koszt to nawet 10 000 złotych.
Należy mieć na uwadze, że nawet dla dużej firmy zajmującej się utrzymaniem zieleni może nie być opłacalnym posiadanie ciężkiego sprzętu typu buldożer czy walec. Analogicznie rzadko kiedy zatrudnia się etatowych architektów czy choćby botaników. W związku z tym w odniesieniu do sprzętu najczęściej stosuje się różnie skonstruowane formy jego wynajmu, a w stosunku do kadry (także mniej wykwalifikowanej) zazwyczaj korzysta się z alternatywnych w stosunku do pracy etatowej form zatrudnienia typu umowa zlecenia, umowa o dzieło i tym podobne.
JAKIE DOBRA I USŁUGI MOŻEMY OFEROWAĆ?
Poziom podstawowy (najpopularniejsze typowe zlecenia):
- Strzyżenie trawników i plewienie (usuwanie chwastów).
- Podstawowa pielęgnacja roślin hodowanych poza pomieszczeniami zamkniętymi (nawadnianie, nawożenie i tym podobne).
- Pielęgnacja żywopłotów (przycinanie).
- Sprzątanie terenów zielonych (zarówno klasyczne grabienie liści, jak i chociażby sprzątanie po imprezach masowych typu koncerty i tym podobnych).
- Usuwanie zbędnych roślin lub ich części oraz pochodnych (na przykład wycinka drzew i krzewów, usuwanie powalonych drzew i ich elementów, wyrywanie pni).
- Doradztwo w zakresie bieżącej pielęgnacji szeroko pojętych terenów zielonych.
- Zabezpieczanie roślin przed działalnością insektów i szkodników oraz naprawianie skutków takich działalności.
- Sadzenie oraz usuwanie roślin.
Poziom zaawansowany (zlecenia nietypowe lub wymagające zaangażowania poważnych lub niestandardowych sił i środków):
- Projektowanie lub przeprojektowywanie terenów zielonych.
- Realizacja skomplikowanych, dużych oraz projektów (typu realizacja lub podwykonawstwo projektów takich jak pole golfowe czy boisko piłkarskie).
- Pielęgnacja obszarów zielonych o dużej wartości estetycznej oraz materialnej.
- Zaawansowane doradztwo branżowe: konsultacje w zakresie rzadkich gatunków roślin oraz handel ich sadzonkami.
- Modyfikowanie istniejących roślin za pomocą różnorakich metod (fizycznych, chemicznych, biologicznych i tym podobnych).
ILE MOŻNA NA TYM ZAROBIĆ?
Ze względu na ogromny zakres usług jaki można oferować, trudno jest podać zarówno wiążące ceny tego typu usług, jak i co za tym idzie dochodowość przedsięwzięcia (należy wziąć tu także pod uwagę ogromną rozpiętość rozmiarową i jakościową poszczególnych firm z branży). Warto jednak zwrócić uwagę na pewne podobieństwa z sektorem usług budowlanych a co za tym idzie możliwość stosowania narzutów w wysokości nawet 100% kosztów poniesionych. W średniej wielkości mieście (50-100 tysięcy mieszkańców) niedostatecznie zaopatrzonym w niniejsze usługi możemy mieć do czynienia z rynkiem producenta (a nie konsumenta), czyli sytuacją w której usługodawca będzie dyktował ceny. Oczywiście należy brać pod uwagę także specyfikę rynku lokalnego oraz czas działania na tym rynku. W subiektywnej ocenie autora popartej obserwacjami własnymi, doświadczone przedsiębiorstwo zajmujące się utrzymaniem zieleni zatrudniające jedną osobę do spraw organizacyjnych oraz dwie osoby zajmujące się właściwą realizacją typowych zleceń może miesięcznie generować 10-15 tysięcy złotych zysku netto przy majątku własnym szacowanym na 200 tysięcy złotych (przede wszystkim biuro, pomieszczenia gospodarcze, dwa samochody oraz proste narzędzia).
SILNE STRONY
- Branża relatywnie mało konkurencyjna oraz "świeża" jeśli chodzi o Polskę. Rynek można ocenić jako bardzo chłonny w wieloletniej perspektywie.
- Silna pozycja negocjacyjna usługodawcy (mała konkurencja lokalna plus brak sensownych substytutów dla usługi na przykład strzyżenia trawnika, chyba że traktować sztuczny trawnik jako substytut co również jest nieefektywnym).
- Powtarzalność oraz rutyna realizacji zleceń typowych - oznacza to dość łatwe wyszkolenie nowego pracownika w jego obowiązek. Nie musi być to absolwent na przykład technikum ogrodniczego.
- Zazwyczaj wysoka rentowność działalności tego rodzaju - Ze względu na wspomnianą chłonność rynku, wciąż zbyt małą podaż usług oraz niezbyt wielkie nakłady przy przedsięwzięciach prostych, firmy utrzymujące zieleń mogą być wysoce rentownymi. Szczególnie tyczy się to firm małych.
- Ciągle powiększający się rynek między innymi ze względu na zmiany urbanizacyjne (migracje z bloków i kamienic do szeregowców i domków jednorodzinnych, powstawanie od podstaw obiektów komercyjnych z wygospodarowanymi obszarami zielonymi o istotnym znaczeniu i tym podobne) oraz wzrost znaczenia usług takich jak sprzątanie dla obiektów już istniejących.
SŁABE STRONY
- Mała innowacyjność branży jako takiej (nie oznacza to małej innowacyjności możliwych do wprowadzania usług lecz jedynie fakt że sama działalność polegająca na pielęgnacji ma historię liczoną w tysiącach lat).
- Duże wymogi kapitałowe przy oferowaniu bardziej wyrafinowanych usług (na przykład wysokie ceny zakupu lub wynajmu niektórych cięższych maszyn typu zagęszczarka lub buldożer oraz wysokie ceny usług obcych typu projekty architektów krajobrazu).
- Problemy natury prawnej związane z pielęgnacją zieleni (na przykład wymóg uzyskania zezwolenia władz na chociażby wycinkę drzewa) skutkujące ograniczeniem rynku.
- Problemy z dużą częścią nisko wykwalifikowanej siły roboczej (niepunktualność, porzucanie pracy, niestaranność i tym podobne).
- Zwiększone prawdopodobieństwo wypadków przy pracy skutkujących okaleczeniem lub śmiercią.
- Uzależnienie od usług zewnętrznych oraz narzędzi wynajmowanych, a co za tym idzie ponoszenie ryzyka fluktuacji tych rynków.
SZANSE
- Ciągły rozwój architektoniczno-urbanistyczny Polski jako kraju który wciąż ma na tym obszarze wiele do nadrobienia względem państw rozwiniętych.
- Ogólny wzrost zamożności Polaków i polskich przedsiębiorstw.
- Oferowanie nowych innowacyjnych produktów usług związanych bezpośrednio z pielęgnacją zieleni (na przykład nowe gatunki traw i krzewów, zastosowanie innowacyjnych narzędzi przycinania żywopłotów i tym podobne).
- Ekspansja terytorialna - dostarczanie usług na większym obszarze oraz ewentualne otwieranie nowych przedstawicielstw przedsiębiorstwa.
- Ekspansja branżowa - oferowanie nowych usług niekoniecznie bezpośrednio związanych z pielęgnacją zieleni (na przykład handel ozdobami ogrodowymi, zakładanie instalacji zraszających, budowa ogrodzeń i tym podobne).
- Zdobycie kręgu stałych klientów zapewniających bieżącą płynność finansową przedsięwzięcia.
- Klęski żywiołowe typu wichury, susze, powodzie czy podtopienia (jakkolwiek cynicznie by to nie brzmiało).
ZAGROŻENIA
- Wciąż rosnąca konkurencja w branży - pielęgnacja niskorośli, krzewów i drzew jako pomysł na biznes nie jest objawieniem, rynek rozwija się zarówno po stronie popytu, jak i podaży.
- Pojawienie się przedsiębiorstw ponadregionalnych lub nawet ponadnarodowych potencjalnie zdolnych do zniszczenia konkurentów na rynku lokalnym poprzez stosowanie konkurencyjnych cen oraz oferowanie klientom bardzo szerokiego wachlarza usług.
- Naciski ze strony tak zwanych organizacji ekologicznych na regulacje gospodarcze mogące przyczynić się do znacznego wzrostu kosztów działalności lub nawet zaniechania świadczenia niektórych usług (tyczy się to na przykład stosowania nawozów sztucznych).
- Potencjalne problemy z inspekcją fitosanitarną w szczególności w sytuacji gdy na przykład ma miejsce import sadzonek danej rośliny zza granicy.