Polska ma kolejny kłopot z wypełnieniem przyjętych zobowiązań wobec Unii Europejskiej. Tym razem chodzi o zwiększanie produkcji energii elektrycznej z ekologicznych, odnawialnych źródeł. Jak wynika z opublikowanego w poprzednim miesiącu oficjalnego komunikatu Komisji Europejskiej, osiągnięcie przyjętego przez Polskę założenia – 7,5 procent energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych do 2010 roku, jest poważnie zagrożone.
Pomimo głośnych deklaracji o konieczności dywersyfikacji źródeł energii, Polska nadal zaniedbuje ten sektor. Znajdujemy się tym samym w połowie stawki 25 państw członkowskich objętych analizą, przy czym dystans dzielący nas od liderów jest znaczny. Realizacja celu będzie w ocenie Komisji Europejskiej wymagała dalszych starań. Wskazuje się na niskie ceny „zielonych” certyfikatów, które są źródłem dochodów producentów czystej energii, a także powolnie rozwijający się sektor biomasy i energii wiatrowej.
- „W 2005 roku 15% całkowitego zużycia energii elektrycznej w Unii Europejskiej zostało pokrytych ze źródeł odnawialnych. Zużycie energii elektrycznej w UE rośnie o 2% rocznie” – mówi Marek Jóźwiak z firmy Zeneris specjalizującej się w inwestycjach na ryku odnawialnych źródeł energii. Tylko Niemcy i Hiszpania osiągają znaczne postępy w zwiększaniu wykorzystywania OZE (odnawialne źródła energii). Komisja wskazuje, że jeśli Europa chce odwrócić trend w kierunku coraz bardziej niezrównoważonej przyszłości energetycznej, konieczne są dalsze działania. Przy obecnej polityce ogólny udział energii powstającej w UE w oparciu o OZE osiągnie do 2010 roku 19% (o 2% mniej niż zakłada przyjęty w 2001 r. cel). Zobowiązanie 7,5% udziału jakie przyjęła na siebie Polska nie jest imponujące, zwłaszcza na tle innych krajów. W kontekście dążeń naszego kraju do uniezależnienia energetycznego od Rosji źródła odnawialne powinny stać się jednym z elementów, dzięki którym zbudujemy niezależność energetyczną. Obecny poziom 3,5% udziału OZE w produkcji energii elektrycznej w Polsce jest więcej niż skromny. - Obok aspektu bezpieczeństwa energetycznego, nie do przecenienia jest ekologiczny wymiar przedsięwzięć opartych o energię odnawialną. Wiąże się on tak ze zmniejszeniem emisji szkodliwych substancji do atmosfery, jak i utylizacją kłopotliwych odpadów, stanowiących źródło energii w instalacjach biogazowych - dodaje Marek Jóźwiak z Zeneris.
Osiągnięcie większego udziału źródeł odnawialnych w produkcji energii jest ściśle związane z poziomem wsparcia jej producentów. Jeżeli łączna pomoc udzielana producentom jest niższa od kosztów wytwarzania energii, nie można oczekiwać rozwoju sektora OZE. Komisja jako słabe ocenia wsparcie dla energii wiatrowej, udzielane przez dziewięć z 25 państw członkowskich. W odniesieniu do biomasy leśnej, połowa państw członkowskich nie zapewnia wsparcia wystarczającego na pokrycie kosztów produkcji. W przypadku biogazu pomoc w prawie trzech czwartych państw członkowskich jest uznawana za niewystarczającą do uruchomienia produkcji energii z tego źródła.
W zgodnej opinii fachowców Polska ma możliwość wypełnienia swoich zobowiązań wobec Unii Europejskiej. Aby osiągnąć cel w zakresie zwiększenia wykorzystania odnawialnych źródeł energii, konieczny jest znaczny wzrost zainstalowanej mocy wytwórczej OZE. Pociąga to za sobą potrzebę dodatkowego finansowego wsparcia inwestycji w nowe źródła odnawialne. Promowanie zwiększenia wykorzystania odnawialnych zasobów energii, choć stanowi jeden z filarów polityki energetycznej kraju, nie znajduje, jak na razie, odzwierciedlenia w dokonanym podziale środków unijnych przewidzianych dla Polski na lata 2007 – 2013. W programie operacyjnym „Infrastruktura i Środowisko” na wsparcie inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii przeznaczono 417,40 mln Euro, tj. zaledwie 1,5 % budżetu całego programu. Wymieniona kwota zostanie podzielona na poszczególne kategorie OZE w następujący sposób:
• energia wiatrowa - 166,96 mln euro
• energia słoneczna - 12,52 mln euro
• energia z biomasy - 196,18 mln euro
• energia odnawialna: hydroelektryczna, geotermiczna i pozostałe - 41,74 mln Euro
W Regionalnych Programach Operacyjnych skala środków przeznaczonych bezpośrednio na energetykę odnawialną jest również stosunkowo niewielka. Proponowana pomoc na lata 2007-2013 dla projektów z zakresu OZE z reguły nie przekracza 2% wartości środków unijnych, jakie mają do rozdysponowania poszczególne programy regionalne. - Przykładowo, w województwie wielkopolskim inwestycje z zakresu OZE otrzymają wsparcie w kwocie 10 mln euro (niespełna 0,9% budżetu programu), czyli średnio około 1,4 mln euro rocznie. W województwie pomorskim na dofinansowanie OZE przewidziane zostało 12 mln euro (1,4% budżetu programu), a w województwie podlaskim - 13,3 mln euro (2% budżetu) - mówi Marek Jóźwiak z Zeneris.
Państwa członkowskie takie jak: Dania, Niemcy, Hiszpania, Irlandia, Węgry, Holandia i Luksemburg osiągają założone cele. Wedle cytowanego komunikatu to właśnie głównie dzięki staraniom tych kilku krajów, UE w najlepszym razie osiągnie udział elektryczności ze źródeł odnawialnych na poziomie 19 % w 2010 roku. Pozostałe państwa, w tym także Polska, muszą dokonać zmian w swojej polityce energetycznej. Jednak znaczna liczba państw członkowskich wykazuje spadek udziału źródeł odnawialnych w produkcji energii elektrycznej, co wytyka Komisja Europejska- „Producenci energii odnawialnej stają się ważnymi uczestnikami rynku energii elektrycznej. Energia odnawialna może zapewnić również ochronę przed zmiennością rynku energii elektrycznej. Europa nie może pozwolić sobie na porażkę swojej polityki w zakresie odnawialnych źródeł energii - stwierdzają w konkluzji autorzy komunikatu Komisji Europejskiej.
„Komunikat Komisji Europejskiej do rady i Parlamentu Europejskiego – Działania wynikające z zielonej księgi. Sprawozdanie w sprawie postępów w dziedzinie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych” uzyskaliśmy dzięki uprzejmości firmy ZENERIS S.A. zajmującej się wyszukiwaniem, przygotowywaniem, a następnie zarządzaniem przedsięwzięciami związanymi z produkcją energii w oparciu o paliwa pochodzące z odnawialnych źródeł energii.
