Należy zacząć od tego, że przede wszystkich w przepisach prawnych brakuje definicji samozatrudnienia. Co utrudnia dookreślenie ram tej formy pracy. Jednak została przyjęta pewna ogólna definicja samozatrudnienia i jako taka funkcjonuje.
Samozatrudnienie
To jednoosobowa działalność gospodarcza prowadzona na własne ryzyko i rachunek oraz na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Jej właścicielem i twórcą jest osoba fizyczna, dalej rozumiana jako przedsiębiorca.
Działalność gospodarcza
Mówi o niej art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. Jest to działalność zarobkowa: usługowa, handlowa, wytwórcza, budowlana lub polegająca na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż oraz na pobieraniu pożytków z rzeczy oraz z wartości niematerialnych i prawnych. Taka działalność prowadzona jest w sposób zorganizowany i ciągły oraz we własnym imieniu bez względu na jej efekt.
Przedsiębiorca
To osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną (spółka kapitałowa w organizacji, wspólnota mieszkaniowa). Taka osoba wykonuje działalność gospodarczą we własnym imieniu. Ponadto przedsiębiorcami są także wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.
Różnice między samozatrudnieniem a stosunkiem pracy
- Pracownik ograniczony stosunkiem pracy zobowiązuje się w czasie i miejscu wyznaczonym przez pracodawcę do wykonywania zadań określonego rodzaju na rzecz pracodawcy. Samozatrudnionego to nie dotyczy, gdyż ma on swobodę w wyborze miejsca i godzin pracy. Jednak samozatrudniony musi liczyć się z możliwością pracy więcej niż pięć dni w tygodniu bez godzinowych limitów dobowych.
- Pracodawca zobowiązuje się do zatrudnienia pracownika ograniczonego stosunkiem pracy za wynagrodzenie. W przeciwieństwie do osoby samozatrudnionej, wobec której prawo pracy nie gwarantuje minimalnego poziomu płacy. Dlatego też sposoby zapłaty i terminy ustala się indywidualnie.
- Do stosunku pracy odnoszą się przepisy prawa pracy (szczególnie Kodeksu Pracy). Natomiast do samozatrudnionych przepisy te nie znajdują zastosowania, gdyż osoby samozatrudnione współpracują ze swymi kontrahentami na podstawie umów cywilnoprawnych.
- Ryzyko w stosunku pracy spoczywa na pracodawcy, natomiast w przypadku samozatrudnienia ryzyko do spada na samozatrudnionego przedsiębiorcę.
- W umowie samozatrudnionego z zatrudniającym w przeciwieństwie do umowy o stosunek pracy występuje większa swoboda co do np. zakazu konkurencji i poufności.
- Samozatrunienie gwarantuje płacenie niższych składek ZUS niż ma to miejsce w przypadku osób zatrudnionych na etat czyli minimum 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek. Co więcej, bazę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe samozatrudnionych ubezpieczonych w okresie pierwszych 24 miesięcy od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, która nie może być niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia.
- W przeciwieństwie do zatrudnienia na etat samozatrudnienie cechuje się małą stabilnością zatrudnienia.
- W przeciwieństwie do osoby zatrudnionej na etat osoba samozatrudniona zobowiązana jest do samodzielnego prowadzenia księgowości, uiszczania składek ubezpieczeniowych i podatków.
- W przeciwieństwie do osoby zatrudnionej na etat samozatrudnionemu nie przysługuje prawo do urlopu. Jednak w umowie można zastrzec prawo do zawieszenia świadczenia usług przez określony wymiar czasu bez zmiany wynagrodzenia.
- Odpowiedzialność pracownika etatowego zakreśla Kodeks Pracy, natomiast w przypadku samozatrudnionego można w umowie ograniczyć jego odpowiedzialność do określonej kwoty, np. tytułem kar umownych, bez możliwości dochodzenia pełnego odszkodowania.
- W przeciwieństwie do pracownika etatowego zatrudniający może w każdej chwili rozwiązać umowę z samozatrudnionym. Jednak istnieje możliwość wskazania przez strony w umowie uzgodnionego okresu wypowiedzenia oraz określenia, jakie przyczyny usprawiedliwiają rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia.
- Samozatrudnionych w przeciwieństwie do pracowników etatowych nie dotyczą funkcjonujące okresy ochronne przed rozwiązaniem stosunku pracy czyli np. zakaz wypowiedzenia umowy o pracę w okresie czterech lat przed nabyciem prawa do emerytury oraz zakaz wypowiedzenia umowy w czasie usprawiedliwionej nieobecności w pracy.
- W przeciwieństwie do pracowników etatowych samozatrudnieni nie mają zapewnionej ochrony ze strony związków zawodowych.
Szukasz biura rachunkowego? Sprawdź ofertę najlepszej księgowości internetowej! 30 dni za darmo - różne pakiety. ZOBACZ
Brak komentarzy
Tego artykułu jeszcze nie skomentowano. Bądź pierwszy...