W świetle prawa prokurent to osoba umocowana przez właściciela firmy do samodzielnego podejmowania czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
Prokurę ustanawia się na piśmie wyłącznie dla osoby mającej pełną zdolność do czynności prawnych. W innej formie (np. upoważnienie ustne) jest ona nieważna.
Co do zasady, prokurent ma swobodę decyzji podczas dokonywania czynności w imieniu firmy. Wyjątkiem są takie czynności, które dotyczą zbycia przedsiębiorstwa, oddania go do czasowego korzystania oraz do zbywania i obciążania nieruchomości (wtedy do każdej z czynności wymagane jest osobne pełnomocnictwo).
Prokura może być udzielona kilku osobom łącznie (prokura łączna) lub oddzielnie. Wówczas adresowane do przedsiębiorcy oświadczenia lub doręczenia pism mogą być dokonywane wobec jednej z osób, którym udzielono prokury łącznie.
Istnieje możliwość ograniczenia prokury do zarządu jedynie oddziałem firmy.
Zgodnie z art. 109(6) Kodeksu cywilnego, prokura nie może być przeniesiona, ale prokurent może ustanowić pełnomocnika do poszczególnej czynności lub pewnego rodzaju czynności.
Kiedy wygasa prokura? W każdym czasie, kiedy zdecyduje o tym prawowity właściciel firmy. Ponadto wygasa również z momentem wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru, a także ogłoszenia upadłości, otwarcia likwidacji oraz przekształcenia przedsiębiorcy czy śmierci prokurenta. Ale – co ważne - śmierć przedsiębiorcy ani utrata przez niego zdolności do czynności prawnych nie powoduje wygaśnięcia prokury.
Właściciel firmy jest obowiązany każdorazowo zgłosić do rejestru przedsiębiorców udzielenie i wygaśnięcie prokury. Ponadto zgłoszenie o udzieleniu prokury powinno określać jej rodzaj, a w przypadku prokury łącznej także sposób jej wykonywania.
