Wiedza dużej większości (85%) polskich przedsiębiorców dotyczące prawa ochrony konkurencji jest w dalszym ciągu niewystarczająca. Optymizmem napawa jednak fakt, iż obecnie jest wyższa niż w roku 2006.
Informacji o stanie znajomości regulacji w zakresie prawa konkurencji i jego ochrony dostarcza raport „Znajomość prawa o ochronie konkurencji i zasad przydzielania pomocy publicznej wśród polskich przedsiębiorców”, który został sporządzony na podstawie wyników badania przeprowadzonego przez ARC Rynek i Opinia Sp. z o.o. na zlecenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Jak podkreślono w raporcie, celem badania było „monitorowanie zmian w poziomie znajomości prawa ochrony konkurencji i zasad przydzielania pomocy publicznej wśród polskich przedsiębiorców”. Punkt odniesienia stanowiły wyniki podobnego badania przeprowadzonego przed trzema laty.
Raport określa konkurencję jako „współzawodnictwo niezależnie działających na rynku przedsiębiorców, nie powiązanych ze sobą, zmierzające do osiągnięcia podobnych celów gospodarczych, co możliwe jest kosztem innych przedsiębiorców, których działalność nakierowana jest na te same cele”. Podkreśla również, że stanowi ona nieodzowną część gospodarki rynkowej, dla której zagrożeniem jest „podejmowanie przez przedsiębiorców niedozwolonej współpracy w celu wyeliminowania konkurencji między nimi, dotyczącej np. unikania konkurencji cenowej, limitowania produkcji czy też podziału rynku”.
Podkreślenia wymaga fakt, że w większych przedsiębiorstwach znajomość przepisów prawa konkurencji jest znacząco lepsza aniżeli w małych firmach. „Duże firmy są najbardziej prawdopodobnym podmiotem działań interwencyjnych lub penalizujących Urzędu” – wyjaśniają autorzy raportu. Ponadto wiedza na temat antykonkurencyjności jest większa w przypadku kazusów. Świadczy o tym fakt, że niespełna 64 proc. respondentów zdaje sobie sprawę z nieprawości narzucania niedogodnych warunków umów, ponad połowa (53 proc.) – porozumiewania się celem regulacji cen, a 46 proc. z ustalanego odgórnie przez przedsiębiorców podziału rynku.
Przedsiębiorcy, którzy wzięli udział w badaniu twierdzą, że nie byliby skłonni naruszać prawa ochrony konkurencji. Jednak ich skłonność do omijania przepisów wzrosła w porównaniu z poprzednim badaniem UOKiK, co jest tłumaczone jako efekt kryzysu gospodarczego i wywołanego przezeń „rozluźnienia norm”. W porównaniu z rokiem 2006 spadła liczba przedsiębiorców, którzy deklarują możliwość porozumienia w kwestii regulacji cen (z niespełna 45 proc. na niecałe 28 proc.), umocnił się również sprzeciw wobec tego typu praktykom – z 47,3 proc. do 60 proc. Jednocześnie niewielkiej liberalizacji uległo podejście do zbiorowego ustalania warunków ofert przetargowych (wzrost z 17 proc. w 2006 r. do 18,8 proc. obecnie).
Wzrasta również świadomość możliwości skorzystania z programu łagodzenia kar za naruszanie prawa antymonopolowego, tzw. leniency (prawie 20 proc. w porównaniu z wynikiem 12 proc. w 2006 r.).
Funkcjonowanie UOKiK spotkało się z pozytywną oceną ponad połowy respondentów. Gorzej jest z opinią przedsiębiorców na temat ochrony ich interesów przez aktualnie obowiązujące w Polsce prawo antykonkurencyjne – przy 47 przedsiębiorcach na 100, którzy oceniają je pozytywnie, 35 jest przeciwnego zdania.
W dalszym ciągu przedsiębiorcy, bez względu na wielkość firmy, jako główne źródło wiadomości o UOKiK i podejmowanych przezeń działaniach podają medialne wystąpienia jego reprezentantów (56,2 proc.), a także komunikaty prasowe (55,7 proc.).
W badaniu, które odbyło się w terminie od 11 maja do 1 czerwca br. na grupie 1200 przedsiębiorców, respondenci zostali podzieleni na cztery grupy wg ilości zatrudnianych pracowników: do 9, od 10 do 49, od 50 do 249 oraz powyżej 250.
Źródło: firma.wieszjak.pl / uokik.gov.pl
