Tu jesteś: Porady dla Firm

Odpowiedzialność cywilna i prawna przedsiębiorców

dodano: 30-06-2009 - Karol Szczepański

W toku swojego "życia" firma podejmuje działania mogące owocować rozmaitymi skutkami także negatywnymi. Zarówno osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, jak i spółka ponoszą odpowiedzialność za te działania. Przedstawia się tu główne typy odpowiedzialności spółki: za jakość swoich produktów oraz usług i za długi.

Ważnym jest również pamiętać o odpowiedzialności za sprawy z pozoru mniej istotne (m.in. za środowisko naturalne, naruszenie praw autorskich, odpowiedzialność wynikająca z tzw. zasad współżycia społecznego i inne).
Odpowiedzialność za produkty i usługi możemy podzielić na dwie kategorie: odpowiedzialność z tytułu gwarancji i z tytułu rękojmi.

Odpowiedzialność gwarancyjna ma miejsce jeżeli kupujący otrzymał dokument gwarancyjny co do jakości rzeczy sprzedanej od sprzedawcy to w razie wątpliwości co do treści umowy wystawca dokumentu (gwarant) jest obowiązany do usunięcia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad, jeżeli wady te ujawnią się w ciągu terminu określonego w gwarancji. Jeżeli w gwarancji nie zastrzeżono innego terminu, termin wynosi jeden rok licząc od dnia, kiedy rzecz została kupującemu wydana. Można zastrzec w gwarancji, że obejmować ona będzie tylko wady powstałe z przyczyn tkwiących w sprzedanej rzeczy.
(http://www.poradaprawna.pl/index_pytania.php?co=pozycja&id=26493)

W prawie cywilnym rozróżniamy także dwa rodzaje rękojmi za wady fizyczne danej rzeczy lub za jej wady prawne. Instytucja rękojmi występuje w wielu rodzajach umów (między innymi przy umowie sprzedaży, przy darowiźnie). Przy sprzedaży rękojmia za wady fizyczne ma następujące cechy sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę zmniejszającą jej wartość lub użyteczność ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub z przeznaczenia rzeczy. Sprzedawca odpowiada także, jeżeli rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu zapewnił kupującego, albo jeżeli rzecz została kupującemu wydana w stanie niezupełnym. Rękojmia za wady prawne przy sprzedaży nakłada na sprzedawcę odpowiedzialność, jeżeli rzecz sprzedana stanowi własność osoby trzeciej albo jeżeli jest obciążona prawem osoby trzeciej. Sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jeżeli kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy. Generalnie uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne wygasają po upływie roku, a gdy chodzi o wady budynku - po upływie lat trzech, licząc od dnia, kiedy rzecz została kupującemu wydana, a uprawnienia rękojmi za wady prawne rzeczy sprzedanej wygasają zwykle z upływem roku od chwili, kiedy kupujący dowiedział się o istnieniu wady.
(http://www.poradaprawna.pl/index_pytania.php?co=pozycja&id=26493)

Istotna jest tu również odpowiedzialność odszkodowawcza, a nawet karna. Ma ona miejsce gdy na przykład sprzedany nóż pękł i okaleczył korzystającego lub gdy w wyniku spożycia danego produktu spożywczego czy leku konsument doznał uszczerbku na zdrowiu (także chwilowego.

Odpowiedzialność za długi jest niezwykle istotna i różni się w zależności od rodzaju działalności gospodarczej. Ogólną zasadą w prawie jest brak odpowiedzialności karnej za długi - generalnie procedury ustalenia są cywilne, a egzekucja komornicza. Jednak ma tu miejsce kilka wyjątków. Przede wszystkim w wypadku dowiedzenia, że dany przedsiębiorca wiedział wcześniej o tym, że w wyniku jego działań dojdzie do jego niewypłacalności lub też użył na przykład spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jako wehikułu do wyłudzenia czy oszustwa, ponosi on także odpowiedzialność karną. Ponadto nieco innej procedurze egzekucji oraz ponoszenia odpowiedzialności podlegają należności z tytułu nieopłaconych podatków czy tzw. składek na ubezpieczenie społeczne. Należy tu również zaznaczyć, że procedury dochodzenia należności cywilnoprawnych w Polsce działają bardzo opornie, co nie tyczy się np. dochodzeń dla urzędów skarbowych. W wypadku tych ostatnich prawo jest surowe oraz uderza szybko i bezwzględnie tak w spółkę, jak i w przedsiębiorcę.

Nie jest możliwym wymienienie tutaj wszystkich działań spółki oraz przedsiębiorcy, ponieważ jest ich de facto tak wiele jak innych dziedzin ludzkiej aktywności. W zasadzie za każdą działalność szkodzącą stronom trzecim (zarówno firmom, jak i osobom prywatnym) oraz możliwą do bezspornego dowiedzenia przed sądem firmy oraz przedsiębiorcy ponoszą odpowiedzialność cywilną oraz karną (cywilna polega przede wszystkim na zaspokojeniu roszczeń odszkodowawczych oraz zadośćuczynnych, natomiast karna wobec spółkach głównie na grzywnach - ważnym jest, że narzędziami prawnymi są tu również roszczenie poszkodowanych lub nakazy sądowe tyczące się zaprzestania określonej działalności. W dużej liczbie przypadków (szczególnie wobec stron nie będących organami państwowymi takimi jak urzędy skarbowe) interesującym narzędziem jest możliwość polubownego (to znaczy pomijającego procedury urzędowe oraz sądowe) załatwienia sprawy. Strony porozumiewają się oraz bardzo często pisemnie ustalają sposób dalszego zachowania się (np. naprawienia szkody wyrządzonej źle działającym produktem czy źle wykonaną usługą). Istotną rolę odgrywa tu dobra wola stron, jako że w wypadku jej braku uruchomiona procedura cywilnoprawna czy karna może być bardzo długa oraz dolegliwa. Dość interesującym jest tu porównanie Polski z krajami Europy zachodniej oraz (szczególnie) Stanami Zjednoczonymi, gdzie firmy działają pod presją wypłacania wysokich odszkodowań (na którą to okoliczność są bardzo często wysoce ubezpieczane). W Polsce podejście do klienta zarówno ze strony korporacji jak i osób prywatnych będących przedsiębiorcami jest o wiele mniej cywilizowane oraz ze względu na kolonialny charakter tutejszej gospodarki tak prawdopodobnie pozostanie.

Głównymi źródłami prawa w omawianych zagadnieniach są kodeksy cywilny oraz kodeks karny.
 



Brak komentarzy

Tego artykułu jeszcze nie skomentowano. Bądź pierwszy...