Polskie przepisy zezwalają na otwarcie baru/restauracji i innego obiektu gastronomicznego w lokalu użytkowym, usytuowanym w obiekcie mieszkalnym.
Możliwe jest nawet założenie restauracji w obiekcie mieszkalnym, po wcześniejszej zmianie charakteru danego obiektu. Jednak, nim podejmiemy starania dotyczące formalnej zmiany charakteru powierzchni, powinniśmy wybrać się do najbliższego urzędu gminy, w celu sprawdzenia, czy plany zagospodarowania terenu nie wykluczają prowadzenia danego typu działalności gospodarczej na danym terenie.
W następnym kroku, przed zmianą lokalu mieszkalnego w lokal użytkowy, powinniśmy uzyskać zgodę wspólnoty mieszkaniowej w formie uchwały lub uzyskać zgodę organu administracji budowlanej. Przepisy w tej materii nie są jasne i precyzyjne. Dlatego dobrym pomysłem jest skierowanie się do obu instytucji, zwłaszcza iż bardzo często zmiana obiektu mieszkalnego narusza własność wspólną. W takim wypadku zgoda wspólnoty mieszkaniowej będzie niezbędna. Naruszenie własności wspólnej wiąże się najczęściej z pracami adaptacyjnymi, które znowu wymagają zgody administracji budowlanej. Stąd też warto zwrócić się od razu do obu instytucji.
Sytuacja wygląda nieco inaczej w przypadku zmiany przeznaczenia lokalu użytkowego. W wypadku jeżeli dany lokal użytkowy chcemy zamienić w restaurację czy inną formę działalności gospodarczej, nie musimy uzyskiwać zgody wspólnoty mieszkaniowej.
Oczywiście nie wyklucza to możliwości starania się o zgodę wspólnoty mieszkaniowej, acz ta nie jest niezbędna. Wielokrotnie na tym polu toczyły się spory we wspólnotach mieszkaniowych. Jeden z takich sporów zakończył się nawet sprawą w sądzie, który orzekł, że właściciel obiektu użytkowego nie musi uzyskiwać zgody wspólnoty mieszkaniowej na zmianę przeznaczenia lokalu użytkowego (Warszawie z 24 listopada 2006 r., sygn. akt: VI ACa 495/06, potwierdzone orzeczeniem Sądu Najwyższego w 2008 roku).
Jeżeli jednak nasza działalność gospodarcza spowoduje zwiększenie kosztów zarządu nieruchomością wspólną, wspólnota może na nas nałożyć dodatkowe koszty.
W przypadku, jeżeli nasza działalność będzie uniemożliwiała normalne korzystanie z obiektów mieszkalnych lub uporczywie naruszała porządek domowy, to wspólnota mieszkaniowa może wystąpić do sądu o sprzedaż tego lokalu w drodze licytacji.
