Jeżeli podczas wykonywania pracy związanej z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą przedsiębiorca ulegnie wypadkowi, przysługuje mu – podobnie jak zwykłemu pracownikowi – jednorazowe odszkodowanie.
Kwestię tę reguluje ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 z późn. zm.). W art. 3 ust. 1 wyjaśnia, że wypadkiem przy pracy jest zdarzenie wynikłe:
- podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;
- podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;
- w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.
Należy też pamiętać, że na równi z wypadkiem przy pracy, w zakresie uprawnienia do świadczeń określonych w ww. ustawie, traktuje się wypadek, któremu pracownik uległ:
- w czasie podróży służbowej w okolicznościach innych niż wskazane w powyższym akapicie, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań;
- podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony;
- przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.
Jednorazowe odszkodowanie za taki wypadek przysługuje osobie, która uznała uszczerbku na zdrowiu. Wymogiem jest jednak uszczerbek stały bądź długotrwały. Przez stały rozumie się uszczerbek, który powoduje upośledzenie czynności organizmu, a osoba, która go doznała nie rokuje poprawy zdrowia w tym zakresie. Z kolei długotrwały uszczerbek to taki, który powoduje upośledzenie organizmu trwające dłużej niż 6 miesięcy i dopuszcza się możliwość poprawy stanu zdrowia poszkodowanego.
Kwoty jednorazowych odszkodowań oblicza się na podstawie komunikatu Głównego Urzędu Statystycznego o przeciętnym wynagrodzeniu w roku poprzednim. Za każdy 1 procent uszczerbku poszkodowany otrzymuje 20 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Wspomniany komunikat GUS poda tradycyjnie pod koniec lutego. Zmiana tych kwot następuje raz do roku – 1 kwietnia. Do 31 marca każdego nowego roku obowiązują więc kwoty z aktualnie obowiązującego komunikatu GUS wydanego w roku poprzednim. Świadczenie pieniężne za taki wypadek wypłaca ZUS.
