Umowa franczyzowa to rodzaj długookresowej współpracy. Umowy tego rodzaju zawiera się na co najmniej 5, 10 lub 15 lat, a często na czas nieokreślony. Zdarza się jednak, że franczyzobiorca musi lub chce się wycofać z takiej umowy.

Dobrze przygotowana umowa franczyzowa to dokument, który zawiera informacje i warunki ewentualnego przedterminowego jej rozwiązania. Powodem może być np. fakt, iż franczyzodawca nie wywiązuje się ze swoich obowiązków. W takim bądź innym przypadku należy przygotować pisemne wypowiedzenie umowy i zawrzeć w nim termin jej wypowiedzenia. Wypowiedzenie umowy franczyzowej, czy to w związku z zaniedbaniami ze strony franczyzodawcy, czy też z innych powodów, może być również złożone ze skutkiem natychmiastowym. Jeśli w umowie zawarte zostały warunki, w jakich można ją wypowiedzieć przedterminowo sprawa jest prosta.

Sytuacja komplikuje się jednak znacznie w przypadku, gdy takie warunki nie zostały jasno określone. Jednak nawet w takiej sytuacji franczyzobiorca nie jest pozbawiony możliwości skorzystania z wcześniejszego rozwiązania umowy.

Franczyzobiorca może wypowiedzieć umowę jeśli franczyzodawca:
- nie dostarczy urządzeń lub wyposażenia określonego w umowie,
- nie udzieli przewidzianej pomocy,
- nie przeprowadzi obowiązkowego szkolenia personelu,
- nie wywiąże się z obowiązku dostawy produktów, towarów itp.,
- nie prowadzi działań reklamowych lub marketingowych,
- narusza zagwarantowaną wyłączność terytorialną,
- bezzasadnie podnosi bieżące opłaty franczyzowe.


Inną formą wcześniejszego zakończenia współpracy jest odstąpienie od umowy z franczyzodawcą. Odstąpienie tym różni się od wypowiedzenia, że ma niejako działanie wsteczne. Co to dokładnie oznacza? Zachodzi sytuacja jakby umowa nigdy nie została zawarta. Dochodzi do działań mających na celu „odtworzenie” sytuacji sprzed zawarcia umowy. Skutkiem jest zwrot wszystkich świadczeń dokonanych przez strony. W ten sposób może zostać rozwiązana umowa franczyzowa tylko w sytuacji, gdy franczyzodawca dopuszcza się znacznie bardziej rażących zaniedbań względem franczyzobiorcy niż w przypadkach wymienionych wyżej i dotyczących wypowiedzenia umowy.

Franczyzodawca może oczywiście uznać przedstawione przez franczyzobiorcę powody do rozwiązania umowy za bezpodstawne i skierować sprawę na drogę sądową. Wówczas ważną rolę odgrywają udokumentowane dowody naruszeń warunków współpracy ze strony franczyzodawcy.

Warto przyjrzeć się jeszcze jednej sytuacji, a mianowicie jak wygląda sytuacja w przypadku śmierci franczyzobiorcy. Otóż różne umowy różnie to regulują. W świetle niektórych umów spadkobiercy dziedziczą własność zmarłego franczyzobiorcy, ale bez możliwości kontynuowania działalności. Zdarzają się również umowy, które pozwalają spadkobiercom na kontynuowanie działalności punktu.

Najlepszym zabezpieczeniem dla franczyzobiorcy jest negocjowanie takich warunków zawieranej umowy, aby zminimalizować ryzyko przyszłych nieporozumień miedzy stronami. Jasno sprecyzowane zasady, także te dotyczące warunków rozwiązania lub odstąpienia od umowy, to podstawa długotrwałej i efektywnej współpracy. Nawet jednak w przypadku, kiedy warunki te nie zostały zawarte w umowie, można w porozumieniu z franczyzodawcą przygotować aneks do umowy, który ureguluje sposoby jej rozwiązania.


(Źródło: franchising.pl / na podst. art. K. Korczyńskiej z Profit System)