Przykładowo nasza spółka jawna nie przynosi zysków i zamierzamy ją w najprostszy sposób zlikwidować. Jak wiemy, zakończenie działalności spółki nie jest takie łatwe jak zwykłej, prywatnej firmy. Od czego więc należy w takim wypadku zacząć?
O końcu istnienia spółki muszą przesądzić jej wspólnicy. Z mocy prawa likwidatorami są wszyscy jej współwłaściciele, ale mają uprawnienie powołania na likwidatorów tylko niektórych spośród siebie, jak również osoby spoza swego grona. Co do zasady, uchwała taka wymaga jednomyślności, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.
Podczas likwidowania należy zakończyć dotychczasowe interesy spółki, spłacić ewentualnych wierzycieli, wypełnić zobowiązania i upłynnić jej majątek. Nowe interesy mogą być podejmowane tylko w przypadku, gdy jest to niezbędne do ukończenia spraw w toku. Ponadto do sądu rejestrowego należy zgłosić: otwarcie likwidacji, nazwiska i imiona likwidatorów oraz ich adresy, sposób reprezentowania spółki przez likwidatorów i wszelkie w tym zakresie zmiany, nawet gdyby nie nastąpiła żadna zmiana w dotychczasowej reprezentacji spółki. Każdy likwidator ma prawo i obowiązek dokonania zgłoszenia. Do zgłoszenia takiego należy dołączyć złożone wobec sądu albo poświadczone notarialnie wzory podpisów osób zajmujących się likwidacją.
Likwidatorzy sporządzają bilans na dzień rozpoczęcia i zakończenia likwidacji. Z majątku spółki spłaca się przede wszystkim zobowiązania spółki oraz pozostawia się odpowiednie kwoty na pokrycie zobowiązań niewymagalnych lub spornych. Pozostały majątek dzieli się między wspólników stosownie do postanowień umowy spółki. W przypadku braku stosownych postanowień umowy spłaca się wspólnikom udziały. Nadwyżkę dzieli się między wspólników w takim stosunku, w jakim uczestniczą oni w zysku. Jeżeli którykolwiek ze wspólników wniósł do niej rzecz tylko do używania, zwraca mu się ją w naturze.
Likwidatorzy powinni zgłosić zakończenie likwidacji i złożyć wniosek o wykreślenie spółki z rejestru. W przypadku rozwiązania spółki bez przeprowadzenia likwidacji, obowiązek złożenia wniosku ciąży na wspólnikach. Należy pamiętać, że rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru. Księgi i dokumenty rozwiązanej spółki należy oddać na przechowanie wspólnikowi lub osobie trzeciej na okres nie krótszy niż pięć lat. W przypadku braku zgody wspólnika lub osoby trzeciej, przechowawcę wyznacza sąd rejestrowy. Ponadto wspólnicy i osoby mające interes prawny mają prawo, by te księgi i dokumenty w okresie przechowywania przeglądać.
