Nie jest to jedynie rezultat liberalizacji przepisów ‑ Hiszpania czy Szwecja nie odnotowały tak ogromnej fali przybyszów z Polski. Poziom rozwoju krajów tak zwanej "starej Unii" jest również dość zbliżony do siebie (upraszczając). Można śmiało postawić tezę, że Zjednoczone Królestwo przyciągnęło Polaków tak silnie ze względu na swego rodzaju odrębność gospodarczą - kraje anglosaskie takie jak Stany Zjednoczone, Nowa Zelandia czy też właśnie Zjednoczone Królestwo od wieków charakteryzowały się stopniem swobody gospodarowania nieporównywalnym z położonymi na Starym Kontynencie Francją czy państwami Skandynawii. Co prawda, ostatnie lata przynoszą działania rządów poważnie szkodzących tym swobodom, jednak można zakładać że w dającej się przewidzieć przyszłości model anglosaski wciąż będzie utożsamiany ze swobodą i łatwością osiągnięcia dobrobytu. Wolności te działają jak magnes zarówno na popularnego "polskiego hydraulika", jak i na polskiego biznesmena.
Opracowanie niniejsze ukazuje aspekty samozatrudnienia w Zjednoczonym Królestwie, czyli tej formy działalności która stawia znak równości między pracownikiem najemnym a przedsiębiorcą. Jest to typową formą pracy osób dostatecznie fachowych oraz samodzielnych aby ponosić odpowiedzialność za wyniki swojej pracy. Samozatrudnienie nie wydaje się dobrym pomysłem dla ludzi mało doświadczonych oraz polegających na pracodawcy a nie samym sobie.
KIEDY ZAREJESTROWAĆ SIĘ JAKO SAMOZATRUDNIONY W ZJEDNOCZONYM KRÓLESTWIE?
Przesłanki stojące za zmianą statusu na samozatrudnionego w Zjednoczonym Królestwie są dość podobne jak na przykład w Polsce. Są to:
· chęć wystawiania faktur klientom
· wykonywanie swojej pracy na rzecz wielu osób fizycznych lub prawnych
· bezpośrednia odpowiedzialność za skutki finansowe swojej pracy (zarówno zyski jak i straty)
· konieczność niwelowania ewentualnych błędów popełnionych przy realizacji zleceń
· chęć zatrudnienia podwykonawców na własnych zasadach
· posiadanie pełni kontroli nad zleceniami
· zainwestowanie własnych pieniędzy w prowadzenie swojej działalności lub spółki
· zainwestowanie własnych pieniędzy w warsztat pracy lub inne elementy kluczowe dla realizacji danego zlecenia
Widać wyraźnie że samozatrudnienie może być ciekawą propozycją dla wielu Polaków emigrujących do Londynu czy Belfastu w poszukiwaniu lepszego życia. Bardzo wiele osób z tej grupy wykonuje prace których specyfika jest charakteryzowana w pełni lub w znacznej części przez wymienione powyżej punkty. Przykładami tego typu prac mogą być: prace remontowe i budowlane, udzielanie korepetycji i porad z różnych dziedzin, usługi transportowe czy drobny handel.
W JAKI SPOSOB SIĘ ZAREJESTROWAĆ?
Samozatrudniony (przyszły w sensie prawno-formalnym) może dokonać swojej rejestracji (zgłoszenia) jedną z czterech ścieżek, dla każdej z nich potrzebne są informacje opisane w punkcie 1.:
1. Drogą pocztową. Należy wydrukować i wypełnić formularz znajdujący się pod adresem http://www.hmrc.gov.uk/forms/cwf1.pdf
Do wypełnienia formularza niezbędne są następujące informacje: imię i nazwisko (opcjonalnie również nazwisko panieńskie), data urodzenia, numer Ubezpieczenia Narodowego (National Insurance number; w wypadku braku tego numeru należy zaznaczyć stosowne pole - zostanie on nadany), adres, numer telefonu kontaktowego, datę rozpoczęcia pracy na własny rachunek, rodzaj wykonywanego zajęcia (branżę), nazwę swojej firmy (działalności), siedziba firmy, telefon kontaktowy firmy o ile istnieje, status w firmie (na przykład samodzielnego przedsiębiorcy lub wspólnika), informacje o wspólniku (o ile istnieje) oraz uwagi własne. Ponadto formularz zawiera kilka opcjonalnych pól w rodzaju prośby o informatory dla planujących zatrudnić pracownika lub chcących zarejestrować się jako płatnik podatku VAT. Stosowny formularz obowiązuje także nierezydentów - należy zaznaczyć właściwe pole.
2. Internetowo - pod adresem www.hmrc.gov.uk/selfemployed wypełniana jest stosowna ankieta online.
3. Telefonicznie - dzwoniąc pod numer 0845 915 4515.
4. Osobiście - Składając wizytę w odpowiednim urzędzie. Na podstronie internetowej http://search2.hmrc.gov.uk/kbroker/hmrc/locator/locator.jsp?type=3 znajduje się wyszukiwarka urzędów obsługujących samozatrudnionych lub ubiegających się o nadanie statusu samozatrudnionego.
UBEZPIECZENIE
Zmora polskich przedsiębiorców (w tym samozatrudnionych), czyli parapodatek pod nazwą obowiązkowej (czytaj: przymusowej) składki na ubezpieczenie społeczne istnieje również w Zjednoczonym Królestwie. Tam nosi nazwę Class 2 National Insurance Contributions (dosłownie: Składka Drugiej Klasy na Ubezpieczenie Narodowe), potocznie NICs. Jej wysokość jest jednak szokująco mała. Podstawowa składka dla samozatrudnionych w Zjednoczonym wynosi... 2, 40 funta tygodniowo. Słownie: dwa funty i czterdzieści pensów. Jest to około 10 złotych. W przeliczeniu miesięcznym jest to około 40 złotych, a rocznym około 520 złotych. Ponadto to w gestii urzędu pozostaje pamięć o rozliczeniach: co 13 tygodni przedsiębiorca otrzymuje stosowny rachunek, wypełniając dodatkowy druk można obarczyć urząd ściąganiem tej należności z naszego rachunku bankowego. To nie koniec miłych niespodzianek: firmy osiągające przychody za dany rok podatkowy w kwocie poniżej 5 075 funtów mogą zostać zwolnione z tego obowiązku. Nazywa się to Wyjątkiem dla Małych Przychodów (Small Earnings Exception).
Warto także nadmienić o pewnym drobiazgu - podejściu do przedsiębiorcy. Na górze formularza uprasza się (nie nakazuje) o terminowość w przekazaniu informacji o samozatrudnieniu i opłacaniu składki. Nie straszy się jednak szeregiem sankcji - wskazuje się po prostu że petent który będzie zwlekał może (nie musi) mieć problem z późniejszym uzyskaniem opieki zdrowotnej lub państwowej emerytury.
PRZYDATNE LINKI (TREŚĆ W JĘZYKU ANGIELSKIM)
· www.hmrc.gov.uk - oficjalny serwis
Her Majesty's Revenue & Customs (w wolnym tłumaczeniu: Służb Skarbowych i Celnych Jej Królewskiej Mości); strona jest przewidziana nie tylko do przekazywania informacji, lecz jest również serwisem obsługującym płatników przez który można wykonywać operacje wiążące w sensie urzędowym (na przykład wspomnianą tu rejestrację jako samozatrudniony).
· www.businesslink.gov.uk - serwis powstaje dzięki swego rodzaju syntezie między rządem Jej Królewskiej Mości oraz jego agencjami (w szczególności wspomnianymi wcześniej Służbami Skarbowymi i Celnymi Jej Królewskiej Mości). Strona dostarcza ogromnej ilości informacji prawnych i podatkowych. Znajdują się tam jednak także informacje dla początkujących przedsiębiorców lub dopiero planujących otworzyć swój biznes. Przejrzystość oraz nastawienie na realizację potrzeb odwiedzającego sprawiają wrażenie że serwis sprawia wrażenie prywatnego portalu a nie odnogi służb państwowych.
· www.direct.gov.uk - mottem tej strony rządowej jest "Usługi publiczne w jednym miejscu": faktycznie dostarcza ona informacji o wszystkich aspektach zainteresowania rządu Jej Królewskiej Mości (a aspektów tych są dziesiątki o ile nie setki); serwis jest niezwykle rozbudowany, ale jednocześnie zrozumiały w sensie struktury oraz wyczerpujący omawiane tematy lub kierujący do odpowiednich zewnętrznych źródeł informacji.
