Wcześniej Sąd Najwyższy stał na stanowisku, iż umowy zawarte w imieniu osoby prawnej w charakterze jej organu bez kompetencji podlegają sankcji bezwzględnej nieważności. W uchwale z 14 września 2007 r. SN stwierdził, iż do umowy zawartej bez wymaganej uchwały walnego zgromadzenia lub rady nadzorczej ma zastosowanie w drodze analogii art. 103 par. 1 i 2 kodeksu cywilnego:
"Art. 103. [Umowa zawarta bez umocowania] § 1. Jeżeli zawierający umowę
jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność
umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa
została zawarta.
§ 2. Druga strona może wyznaczyć osobie, w której imieniu umowa została
zawarta, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje się wolna po
bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu".
Przepis ten reguluje sytuację pełnomocnika. To znaczy, że w przypadku braku umocowania albo przekroczenia jego granic druga strona umowy może wyznaczyć osobie, w której imieniu umowa została zawarta, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy. Po upływie wyznaczonego terminu umowa staje się nieważna.
Uchwała ma zastosowanie do czynności dokonywanych przez organy innych osób prawnych, zwłaszcza zarządy spółek. Oznacza to, że umowa zawarta z wadliwie reprezentowaną spółką nie jest bezwzględnie nieważna i może podlegać potwierdzeniu przez umocowany organ. Sąd zwrócił uwagę na możliwość potwierdzenia umowy, które nie tylko skutecznie chroni interesy osoby prawnej, której zasady reprezentacji zostały naruszone, ale także odpowiada jednej z zasad przewodnich prawa cywilnego, jaką jest bezpieczeństwo obrotu. Wyłączone jest kwestionowanie czynności prawnej przez kontrahenta osoby w przypadku, kiedy ten zmienił zdanie co do danej czynności.
Uchwały SN nie stanowią w naszym kraju źródła prawa, a więc nie wykluczone, że w kolejnych orzeczeniach SN powróci on do poprzedniej linii wykładni tych przepisów.
Brak komentarzy
