Z tego względu dobry biznesplan powinien podejmować tematykę konkurencji nowego przedsiębiorstwa w sposób możliwie jak najpełniejszy. Rozdział ten obejmować powinien opis całego otoczenia, w którym docelowo firma ma funkcjonować. Rozpoznanie rynku i konkurencji jest o tyle ważne, że wyłącznie firma, która dobrze pozna całe swoje otoczenie, będzie mogła sprawnie działać, a w dłuższej perspektywie czasu – odnieść sukces.
Sytuacja w branży
Na pierwszy rzut oka pomysł na dany biznes może być znakomity, ale po głębszej analizie tego, co dzieje się na docelowym rynku i zidentyfikowaniu konkurencji, może się okazać, że nasze przekonania należy mocno zrewidować. W skrajnych przypadkach bywa tak, że przedsiębiorca w ogóle zmuszony jest do rezygnacji z realizacji przedsięwzięcia, ponieważ konkurencja w branży jest zdecydowanie zbyt silna.
Trzeba powiedzieć, że zaprezentowanie w sposób rzetelny konkurencji na naszym rynku docelowym wymaga niemałego wysiłku, bowiem jeszcze przed sporządzeniem owego opisu, należy zgromadzić niezbędną wiedzę na temat funkcjonowania innych firm.
Tryb przeprowadzania analizy konkurencji
Każdorazowo analiza konkurencji powinna stanowić część analizy rynku, w skład której wchodzi obok niej charakterystyka branży, charakterystyka klienta oraz wykaz źródeł przewagi konkurencyjnej. W części analizy rynku dotyczącej konkurencji, czyli we właściwej analizie konkurencji należy scharakteryzować firmy, z którymi w przyszłości nasza firma będzie walczyć o klienta. Niezależnie od tego, w jakiej branży chcemy działać, zawsze będziemy musieli zmagać się z konkurencją. Nawet, jeśli nasz produkt czy usługa są unikatowe i mają ważne dla docelowych klientów cechy, to w krótkim czasie nasze pomysły i idee mogą zostać w pewien sposób skopiowane przez konkurencję i wykorzystane przez nią. Dobrze jest już na etapie tworzenia biznesplanu gruntownie przygotować się do jak najbardziej skutecznego konkurowania z innymi firmami. Nie bez znaczenia dla naszego przygotowania ma analiza konkurencji.
Pierwszym krokiem w przygotowaniu dobrej analizy konkurencji na potrzeby biznesplanu jest stworzenie swoistego portretu konkurentów, na który składa się ich liczebność, wielkość oraz wskazanie słabych i mocnych stron. Pamiętajmy przy tym, że słabe strony firm konkurujących z nami są dla nas szansą na zaistnienie na rynku i utrzymanie się na nim. W analizie konkurencji dąży się do dokładnego zaprezentowania zajmowanej przez konkurencję pozycji na rynku i zidentyfikowania źródła jej przewagi konkurencyjnej. Atuty innych przedsiębiorstw mogą dotyczyć takich kwestii jak:
- Produkt,
- Cena,
- Promocja,
- Dystrybucja,
- Marka,
- Zarządzanie,
- Technologia,
- Potencjał finansowy.
W analizie konkurencji powinniśmy podjąć próbę określenia działań, jakie podejmiemy lub jakie możemy podjąć w celu skutecznego konkurowania na rynku i zapobiegania ruchom konkurencji, Uczciwa ocena naszych rywali rynkowych podnosi wiarygodność każdego biznesplanu.
Cel tworzenia analizy konkurencyjnej
Opracowując analizę konkurencji dla potrzeb biznesplanu dążmy do odpowiedzi na szereg pytań. Mianowicie, chcemy wiedzieć, kim są nasi konkurenci, gdzie są zlokalizowani, jaka jest ich wielkość, liczebność i potencjał, jakie mają mocne i słabe strony. Chcemy szacunkowo określić ich udział w docelowym rynku. Celem tworzenia analizy konkurencji jest również wyznaczenie drogi postępowania biznesowego, które pomoże firmie podjąć skuteczną konkurencję z rywalami. Ważne jest, aby w analizie tej zaprognozować, jaka będzie prawdopodobna reakcja konkurentów na plany naszej firmy.
Tworząc analizę konkurencji w biznesplanie bądźmy realistami, bowiem jedynie rzetelna ocena konkurencji pozwoli nam oszacować nasze szanse na zaistnienie w branży.
Źródła przewagi konkurencyjnej
Oprócz opisu konkurencji, warto w biznesplanie, w części poświęconej sytuacji na rynku, zawrzeć źródła przypuszczalnej przewagi konkurencyjnej naszej firmy. W tym celu należy odpowiedzieć sobie na pytanie, czy nasz pomysł na biznes jest dobry i czy mamy szansę zaistnieć z nim na rynku. Trzeba też wiedzieć, w jaki sposób chcemy tego dokonać. Musimy więc zastanowić się nad tym, co wyróżniać nas może w oczach klientów na tle konkurencji, w taki sposób możemy wygrać z naszymi rywalami na rynku, słowem – co będzie źródłem naszej rynkowej przewagi. Być może będzie to unikatowa, nowatorska technologia produkcji, niższa cena, czy też inne cechy produktu lub usługi. Można zatem konkurować ceną, wyższą jakością, sprawniejszą dystrybucją, albo na przykład innowacyjnością produktu.
Dobrze by było, jeśli znaleźlibyśmy atrakcyjną niszę rynkową. Powinniśmy ją dokładnie opisać w biznesplanie. Nisza ta może dotyczyć produktu, grupy klientów, albo lokalizacji. Dokonując opisu naszej przewagi konkurencyjnej powinniśmy dążyć do podkreślenia zalet, ale jednocześnie nie powinniśmy sztucznie ukrywać słabych stron projektu. Ich znajomość pozwoli nam na ich stopniową eliminację bądź choćby ich zrównoważenie silnymi stronami.
Wszelkie informacje, jakie zawierać będzie nasza analiza konkurencji w biznesplanie można uwiarygodnić poprzez wyliczenia i prezentację w sposób jak najbardziej przejrzysty, danych statystycznych. Należy wszystko opisywać nader szczegółowo i dokładnie, jako że analiza konkurencji to jeden z kluczowych fragmentów biznesplanu.
Podsumowanie
Rzadko zdarza się, aby przedsiębiorstwo w ogóle nie miało konkurencji, ale jeśli tak jest, to lepiej być przygotowanym na jej pojawienie się w przyszłości. Trzeba zabezpieczyć się na każdą ewentualność, aby rywale nie zaskoczyli nas i nie zabrali nam wypracowanego udziału rynkowego. Należy stale monitorować konkurencję i rynek jako całość.