Analiza Du Ponta

 

Trzeba powiedzieć, że analiza Du Ponta stanowi szczególny przypadek analizy wskaźnikowej. Taka analiza wymagana jest w większości banków i instytucji finansowych. Pozwala ona na wyznaczenie, z czego wynika rentowność kapitałów własnych w danej firmie oraz wybór inwestycji o lepszej rentowności kapitału. Analiza pokazuje również, na jakich obszarach działalności przedsiębiorstwo powinno się skupić po to, aby wydatnie przyczynić się do poprawy rentowności swojej inwestycji w firmę.

 

Generalnie rzecz ujmując, analiza Du Ponta pozwala na przeprowadzenie szczegółowych badań zyskowności przedsiębiorstwa, posiłkując się dostępnymi danymi, które pochodzą zarówno z rachunku zysków i strat, jak i z bilansu przedsiębiorstwa. Wykorzystuje ona proste techniki, które umożliwiają w sposób znacznie bardziej precyzyjny zrozumienie struktury dochodowości przedsiębiorstwa. Takie działanie jest znacznie bardziej dokładne, niż przy stosowaniu wyłącznie standardowej analizy wskaźnikowej, którą również powinniśmy zawrzeć w dobrym biznesplanie. Analiza Du Ponta jasno wskazuje na elementy i na sposoby wpływania na osiągany przez przedsiębiorstwo zwrot z aktywów lub jego kapitałów.

 

Analiza Du Ponta swą nazwę zawdzięcza firmie Du Pont, która ją opracowała. Przedstawiciele tego przedsiębiorstwa przez kilka lat pracowali nad uporządkowaniem finansów giganta motoryzacyjnego – koncernu General Motors. Analiza Du Ponta pozwoliła na wyliczenie zwrotu kapitałów i zainwestowanych aktywów. Sukces ten sprawił, że analiza stała się integralną częścią zestawu narzędzi analitycznych, które wykorzystywane są m.in. przy tworzeniu analizy finansowej w biznesplanach.

 

 

W powszechnym użyciu znajdują się dwa oddzielne systemy analizy Du Ponta. Pierwszy z nich umożliwia wyznaczenie wskaźnika ROA, czyli zwrot z aktywów, drugi zaś na wyznaczenie wskaźnika ROE, czyli zwrotu z kapitału. Można więc powiedzieć, że analizę Du Ponta przeprowadza się w modelu ROE i ROA.

 

Model, czy jak kto woli – analiza Du Ponta daje nam podstawę do zrozumienia, z czego tak właściwie wynika zyskowność przedsiębiorstwa, jaką należy rozumieć jako zwrot z kapitałów własnych, które określa się jako ROE. Jest to wskaźnik bardzo istotny z punktu widzenia przedsiębiorstwa, ponieważ pokazuje on, jak skutecznie są wykorzystywane środki przez firmę zainwestowane. Co więcej, należy zwrócić uwagę na fakt, że ROE jest równocześnie jednym z głównych wskaźników wykorzystywanych do porównywania między sobą różnych inwestycji.

 

Analiza Du Ponta daje pełen obraz tego, z czego wynika konkretny poziom rentowności danej inwestycji. Umożliwia to dostrzeżenie, w jakim aspekcie tkwi przyczyna dobrego lub wręcz przeciwnie – słabego wykorzystania kapitałów przedsiębiorstwa. Może ona też wskazać, jakie środki zaradcze należy podjąć, aby poprawić rentowność przedsiębiorstwa.

To nie jedyne zastosowanie modelu Du Ponta. Dzięki niemu możemy porównać firmy funkcjonujące w danej branży w celu zestawienia ze sobą sposobów, w jaki osiągają one zwrot z aktywów. Pozwala na obserwowanie zmian zachodzących w czasie. Trzeba tu powiedzieć, że obserwacji poddana jest w szczególności struktura ROE, która podejmowana jest w celu wykrycia i późniejszej eliminacji wszelkich niekorzystnych dla przedsiębiorstwa tendencji. Dodatkowo, jest ona doskonałym narzędziem edukacyjnym, które pokazuje, jakie konkretnie elementy mają wpływ na zyskowność przedsiębiorstwa.

 

 

Nie we wszystkich przypadkach konstruowania biznesplanów wykorzystanie modelu Du Ponta będzie pożądane, a nawet w ogóle możliwe. Na ogół, najlepsze wyniki przeprowadzania tej analizy można uzyskać w przypadku firm produkcyjnych. Istnieją mocne przeciwwskazania co do tego, aby stosować tą analizę w stosunku do banków i firm ubezpieczeniowych, gdzie przychody nie wiążą się w sposób bezpośredni z wydajnością operacyjną, zaś marża wyliczana jest na podstawie innych parametrów.

 

 

Dokonując analizy Du Ponta w biznesplanie jednocześnie dzielimy zwrot z kapitałów, czyli ROE, na takie części składowe jak: rentowność sprzedaży, efektywność wykorzystania aktywów oraz dźwignię finansową. Stopę zwrotu z kapitału własnego, czyli ROE można podzielić na dwa wskaźniki o charakterze podstawowym, mianowicie na ROA, czyli zwrot z aktywów oraz mnożnik kapitałowy, który jest ilorazem aktywów ogółem do kapitałów własnych. Mnożnik kapitałowy to nic innego jak wskaźnik zadłużenia prezentujący dźwignię finansową. Tak ujęte ROE pokazuje, że rentowność kapitałów własnych dla przedsiębiorstwa uzależnione jest od rentowności aktywów znajdujących się pod kontrolą przedsiębiorstwa oraz z zastosowania dźwigni finansowej. ROA wskazuje, ile zysku generuje w firmie dokładnie każda złotówka aktywów. Z kolei, zastosowanie dźwigni finansowej mówi o tym, ile aktywów wykorzystywanych przez firmę zostało sfinansowanych przez kapitał obcy. Im jest ich mniej, tym mniejszą inwestycję automatycznie będą musieli poczynić właściciele firmy. Przez to zysk przypadający na każdą zainwestowaną złotówkę będzie większy.

Wskaźnik ROA również może zostać rozbity na mniejsze części, co pozwoli na lepsze zinterpretowanie tego, dlaczego przedsiębiorstwo uzyskuje daną rentowność aktywów. Wynika ona z dwóch części składowych, tj. z marży uzyskiwanej na sprzedaży i ilości sprzedaży. Im marża jest wyższa, tym większa część przychodów pochodzących ze sprzedaży pozostaje w przedsiębiorstwie pod postacią zysku. Ilość sprzedaży zaś mówi o tym, że przy danej marży, im więcej się sprzedaje, tym więcej się zyskuje. W analizie Du Ponta każdorazowo wielkość sprzedaży mierzy się jako stosunek przychodów ze sprzedaży do wielkości aktywów. Takie wyliczenie pokazuje, ile sprzedaży generowane jest z każdej jednostki pieniężnej aktywów, czyli np. z jednej złotówki.

 

ROA, czyli zysk z aktywów, może być wyliczane nieco inaczej, w zależności od branży, w której funkcjonuje przedsiębiorstwo. W przypadku przedsięwzięć o niskiej marży, czyli np. w handlu detalicznym, duże znaczenie ma wielkość sprzedaży, która najczęściej jest wielokrotnie wyższa niż posiadane aktywa. W takim przypadku właściciel przedsiębiorstwa powinien skupić się głównie na badaniu szybkości sprzedaży. W innych branżach możemy zaobserwować zupełnie odwrotną sytuację, tj. mniejszą sprzedaż, ale wyższe marże, które ją skutecznie rekompensują.

 

Ostatnim z etapów analizy ROE, wchodzącym w skład analizy Du Ponta, jest przyjrzenie się osiągniętemu wynikowi netto. Należy przy tym prześledzić wpływ kosztów obsługi długu przedsiębiorstwa wykorzystywanego do stworzenia dźwigni finansowej na wynik oraz wpływ obciążenia podatkowego na wynik finansowy. Trzeba powiedzieć, że im większa została zastosowania dźwignia finansowa, tym od razu większe będzie obciążenie zysku, kosztem obsługi długu firmy. Dźwignia finansowa to aktywa finansowane przez kapitał obcy.

 

 

Analiza Du Ponta wskazuje nam, że na ostateczną rentowność kapitałów, jakie inwestowane są przez przedsiębiorstwo, mają wpływ: obciążenia podatkowe, wielkość dźwigni finansowej i koszty jej obsługi, marża osiągana na sprzedaży oraz efektywność operacyjna, tj. szybkość obrotu aktywów.